Column

Wie om privacy geeft, moet vooral Facebook schreeuwend ontvluchten

Beeld Trouw

Het zijn meestal de cijfers die de omvang van een schandaal bepalen. Hoe hoger die cijfers hoe dieper de schok onder de huid van de publieke opinie. In het geval van het privacyschandaal rond Facebook (FB) zijn de cijfers natuurlijk monsterlijk. 

Allereerst is er het volume van het bedrijf, dat met twee miljard gebruikers je hoofd doet duizelen. Vervolgens moeten we de individuele toetsaanslagen van pakweg een kwart van de mensen op aarde die op FB actief zijn of vegeteren (ik heb een paar dode kennissen of vrienden die na hun crematie nog steeds op FB zitten en ken anderen die een stuk of vijftien profielen met wisselende nepnamen bezitten) in klinkende munt omzetten. We komen dan op faraonische bedragen uit: 40 miljard dollar omzet, 15 miljard winst en 493 miljard marktkapitalisatie. Als er dan maar een zuchtje wind het Menlo Park (waar kolos Facebook zetelt) treft, weet je zeker dat het over de hele aarde gaat stormen.

Nu wil ik deze affaire niet bagatelliseren maar alleen in mijn eigen perspectief zetten. Onderzoeksbureau Cambridge Analytica heeft de gegevens van 87 miljoen facebookgebruikers in handen gekregen, onder wie 89.000 in Nederland. Ja, dat zijn cijfers die de zaak nog eens opkrikken. Met de data werden kiezersprofielen gemaakt om Donald Trump aan zijn electorale overwinning te helpen (hij won overigens niet dankzij Facebook maar door een kieswet die je kroont zelfs als je in absoluut aantal stemmen hebt verloren). 

Niet goed te praten allemaal en in democratisch opzicht zelfs laakbaar. Maar is het zo erg? Ik ben ook geen Amerikaanse kiezer en was ik dat geweest, dan had ik me zeker indirect toch niet door Facebook en Analytica laten beïnvloeden en wel voor Hillary en niet voor Donald gekozen.

Privacy

Maar de kern van de zaak is schending van privacy nietwaar? Een gotspe als je bedenkt dat Facebook een poel van zelfgekozen exhibitionisme is geworden. Op dit sociale netwerk willen we zien en gezien worden, want een exhibitionist kan ook een voyeur zijn. Zo zetten we onze jongste tumor graag op FB, de foto’s van zojuist overleden familieleden, de sudderlapjes in madeirasaus die we gisteravond hebben gebakken en de video van onze spinnende poes. Echtparen vechten soms zonder schroom hun huwelijksvetes uit op dit netwerk en verklappen er soms hun bedgeheimen. 

Trouwens, die publieke FB-profielen zijn voor het grootste deel door iedereen te raadplegen. Wie om privacy geeft, moet vooral Facebook schreeuwend ontvluchten. Privacy, in een wereld waar mensen zich graag aan anderen tentoonstellen, is paradoxaal genoeg een obsessionele materie geworden. Toen Albert Heijn de bonuskaart introduceerde, werd ik gewaarschuwd dat straks mijn hele intieme maaginhoud op straat zou komen te liggen. Het is meegevallen. Door deze affaire is FB 15 procent van zijn beurswaarde kwijt. Ook een monsterlijk cijfer. En op Twitter bestaat nu de hashtag #DeleteFacebook. Gaat FB verdwijnen?

Ik heb nog nooit zoveel vriendschapsverzoeken gekregen als in de weken dat het schandaal speelde.

Drie keer per week schopt Sylvain Ephimenco in Trouw heilige huisjes omver. Lees hier alle columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden