Commentaar

Wie in Londen toont nu leiderschap?

Premier Theresa May dinsdagavond, toen ze een grote nederlaag te verwerken kreeg. De parlementaire stemming over de brexitdeal ging verloren met 202 tegen 432 stemmen. Beeld AP

Het woord chaos dekt de lading niet meer. De Britse politici hebben er zo’n puinhoop van gemaakt dat de buitenwacht – in eigen land en aan de overzijde van het Kanaal – alleen nog maar hoofdschuddend kan toekijken.

Uiteraard zouden politici in alle landen grote moeite hebben een compromis te bereiken over een complex vraagstuk als het vertrek van hun land uit een diep geïntegreerde economische en politieke unie. Maar het totale gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef dat de Britse politici nu tentoonspreiden, is hemeltergend.

Misschien ligt het aan het districtenstelsel, dat het ­parlement vult met grote blokken die het intern al niet eens worden. Misschien ligt het aan zelfoverschatting, waardoor te veel politici in Groot-Brittannië denken dat zij en zij alleen net als in een ver verleden kunnen bepalen wat hun verhouding is met andere landen. Misschien is het ook gebrek aan politieke moed om problematische compromissen te durven uitleggen. Of het is een overschot aan politiek opportunisme, waarbij het beschadigen van opponenten prioriteit krijgt, in de hoop er zelf electorale winst uit te behalen.

Destructief

Zeker is dat Labour zich conform dat laatste punt ­destructief opstelt. Zonder zelf aan te geven hoe het land zich precies los kan maken uit de EU, is ze er uitsluitend op gericht de macht te heroveren. Premier May heeft misschien te weinig geprobeerd consensus te ­bereiken met de oppositie en dat kan haar worden aangerekend. Maar Labour heeft geen enkele bereidheid ­getoond een mogelijk uitgestoken hand aan te nemen.

Het zou kunnen dat dit de komende dagen verandert, want ook Labour zal beseffen dat de Britse bevolking naar een oplossing snakt. Zo ja, dan mag je hopen dat de Britse politici voldoende signalen afgeven op welke vlakken nieuwe onderhandelingen met de rest van de EU zin hebben. Alleen dan heeft uitstel om nieuwe gesprekken mogelijk te maken enige zin – en uitstel is op zichzelf al heel lastig te regelen.

Op een harde brexit zonder afspraken zit vrijwel niemand te wachten, dus hebben alleen signalen zin dat de banden met de EU juist nauwer blijven dan in het nu ­afgesproken akkoord is voorzien. Het Noorse model bijvoorbeeld: wel vrijhandel, maar ook onvoorwaardelijke acceptatie van heel veel EU-regels – iets wat voor een deel van de conservatieven onaanvaardbaar is. Alleen als die harde brexiteers aan de zijlijn worden geplaatst, lijkt er kans op een compromis tussen meerderheden binnen de twee grote Britse politieke blokken. Dat betekent wel dat leiders binnen zowel de Conservatieven als binnen Labour ver over hun eigen schaduw heen moeten springen. En juist dat is sinds het referendum over de brexit in 2016 helaas onmogelijk gebleken.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Meer lezen over de brexit? Op trouw.nl/brexit hebben we onze beste artikelen verzameld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden