ColumnJames Kennedy

Wie er ook wint, Biden of Trump, komt het nog wel goed in mijn land?

Afgelopen week heb ik gestemd bij de Amerikaanse verkiezingen, nadat ik per e-mail de formulieren had ontvangen die voor een absentee ballot nodig waren. Vervolgens heb ik ze netjes uitgeprint, ingevuld, ondertekend en tijdig teruggestuurd per luchtpost. Het was nog vroeg, want de verkiezingen zijn pas op 3 november. Maar ik wilde geen risico lopen.

Dit jaar is echt anders dan elk ander verkiezingsjaar. Kiezers zullen zich later eerder de spanning en onzekerheid rond deze verkiezingen herinneren dan de uitkomst. Wie er ook zal winnen, Biden of Trump, zal het ooit nog goed komen? De kans is groot dat de verkiezingen geen uitkomst bieden, maar dramatische gevolgen zullen hebben.

Kijkend naar het stembiljet kwam wel weer een gevoel van opwinding boven; ik kon de koers van het land een beetje meebepalen. Het stembiljet was zo lang dat ik het alleen bij een drukker kon laten uitprinten. Want het ging niet alleen over mijn keus voor de president.

Van sheriff tot huiszoekingsbevel

Afhankelijk van de staat krijg je veel meer keuzes voorgelegd. In mijn eigen staat Michigan kies je de volksvertegenwoordigers voor Washington en Lansing (de hoofdstad van Michigan), maar ook de rechters en de curatoren die toezicht houden op de met belastinggeld gefinancierde staatsuniversiteiten. En daarnaast kies je lokale vertegenwoordigers. Wie mogen in jouw regio officier van justitie en ­sheriff worden of zitting hebben in het bestuur van de publieke scholen?

Dan moest ik mijn stem ook nog uitbrengen bij een aantal referenda. Er werd mij gevraagd of het verboden zou moeten worden om digitale data van personen te doorzoeken zonder huiszoekingsbevel. Amerikaanse verkiezingen verwachten dus veel van de kennis van de kiezer en ik heb het altijd leuk gevonden om me te verdiepen en die kennis op te doen.

Jammer genoeg is er over sommige kandidaten weinig informatie te vinden – op zichzelf een veeg teken. Maar gelukkig kun je sommige delen van het biljet blanco laten of met het kleuren van één vakje alleen aangeven welke partij je voorkeur heeft.

Manipulatie of fraude

Vroeger kon je ervan uitgaan dat de uitslag van de verkiezing van de nieuwe president bekendgemaakt werd op de verkiezingsdag zelf of de volgende ochtend. Toen was er nog geen vrees voor manipulatie of fraude.

Dat het nu vaak anders loopt, ontdekte ik twintig jaar geleden, toen ons jongste kind werd geboren op de verkiezingsavond in 2000. Mijn vrouw herinnert zich dat de arts en ik vooral oog hadden voor de televisie en de spannende strijd tussen Bush en Gore.

Ook die avond kon de uitslag niet worden vastgesteld. Pas ­weken later werd duidelijk dat Bush met een verschil van 537 stemmen Florida had binnengehaald en daarmee verkozen was tot president. Daarvoor was een besluit nodig van het Supreme Court, waar de vijfkoppige conservatieve meerderheid zegevierde over de vierkoppige progressieve minderheid. Geen wonder dat de Republikeinen na het overlijden van de progressieve Ruth Bader Ginsburg nu snel een nieuwe opperrechter willen en de Democraten zich daartegen verzetten.

Nu al dramatisch

Wat deze verkiezingen nu al dramatisch maakt, is dat beide kanten de uitslag in een verdacht licht zetten. De Democraten ­maken zich zorgen over de Amerikaanse post, die langzamer is geworden onder Trump, omdat hun kiezers vaker per post stemmen dan Republikeinen. En hoe zullen ze reageren als Trump ­opnieuw meer kiesmannen wint, maar minder stemmen binnenhaalt dan Biden?

De Republikeinen maken het nog bonter. In navolging van Trump beweren ze dat er massaal stemfraude zal worden gepleegd en dat iedere Democratische overwinning per definitie niet ­legitiem zal zijn.

Dit wantrouwen zal alleen maar toenemen als de verkiezingsuitslag op 4 november niet meteen duidelijk zal zijn. De telling kan lang duren en zwaar bevochten worden, waardoor de ­onzekerheid en woede zouden kunnen uitlopen op een constitutionele crisis.

Laten we hopen dat het zover niet komt, maar ik hou mijn hart vast. Ik heb in ieder geval mijn burgerplicht al gedaan. 

James Kennedy is een Amerikaanse historicus en decaan van het University College Utrecht. In Trouw geeft hij  om de week zijn visie op de Nederlandse samenleving.  Lees hier meer columns van James Kennedy.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden