Column Jamal Ouariachi

Wie de wereld graag vooruit ziet bewegen, moet wel geloven in de kleine revoluties

Sinds deze week mag je op Cuba wifi hebben in je eigen huis. Zo verleent het communistische regime van het land aan de bevolking steeds meer vrijheid op internetgebied, en misschien wel: vrijheid in het algemeen.

Ik wilde daar een enthousiast stukje over schrijven en dat had iets te maken met een sentiment dat me onlangs beving. Toen ik op een avond te moe was om een boek te lezen, bladerde ik verveeld door het aanbod van Netflix, kon maar niks van mijn gading vinden en klikte uiteindelijk – in godsnaam dan maar – op de rockdocumentaire ‘Olé Olé Olé’. De film volgt de Rolling Stones op een tournee door Zuid-Amerika in 2016, met als dramatisch hoogtepunt een optreden in Cuba – als eerste Westerse rockband. Er hing een sfeer van hoop in het land: een paar dagen voor de Stones was Barack Obama op bezoek geweest, als eerste Amerikaanse president in achtentachtig jaar.

Only rock ’n roll

Op de dag van het concert verklaart een Cubaanse babyboomer: “Als je vroeger naar de Stones luisterde, werd je gearresteerd.” Een jonge gozer roept euforisch: “De ketenen zijn verbroken. Geen censuur meer, niets. Leve Cuba.”

Ik ben altijd meer een Beatles-man geweest, maar toen de Stones daar in Havana dan eindelijk ten overstaan van een uitzinnige menigte het podium betraden en ‘It’s Only Rock ’n Roll (But I Like It)’ inzetten, sprongen de tranen me in de ogen. Misschien is dat inderdaad wel vrijheid: iets wat niet zo belangrijk is (only rock ’n roll) simpelweg leuk mogen vinden.

Het cynische antwoord hierop zou kunnen zijn dat het Cubaanse regime het volk met dat concert slechts wat kapitalistische opium heeft verschaft. En zo ook met dat wifi in huis, want nu valt het internetgebruik beter te reguleren én te controleren. Politiek-kritische websites worden nog altijd geblokkeerd.

Cynisme is een eindstation

Bovendien: betekent internet vrijheid? Ooit dachten we van wel, maar inmiddels hebben allerlei websites en apps zich ontwikkeld tot een soort inlichtingendiensten, en de grap is: wij, de gebruikers, verstrekken die inlichtingen vrijwillig. Op sociale media zie je hoe heel wat mensen leven in een zelfbedachte dictatuur: onder het juk van linkse cultuurmarxisten, het boevenregime van Big Pharma of de ongrijpbare Deep State. In Rusland is nepnieuws tot kunstvorm verheven, met internet als trouwe afzetmarkt. In China blijkt internet telkens weer nieuwe mogelijkheden te bieden om de bevolking in een keurslijf te persen.

Cynisme is een opdringerige denktrant. Maar het is vooral ook een eindstation. Wie de wereld graag vooruit ziet bewegen, moet wel geloven in het rauwe handwerk van de vrijheid: de individuele gevechten, de kleine revoluties. En die vrijheid begint altijd in de geest. Dus toch met rock ’n roll. Of het idee van internet. I like it.

Schrijver Jamal Ouariachi vervangt deze zomer samen met Marianne Zwagerman columnisten Sylvain Ephimenco en Stevo Akkerman. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden