CommentaarGeldstromen

Wetgeving is niet genoeg tegen ongewenste beïnvloeding, we moeten vertrouwen inzetten

De verhoren in de mini-enquête naar de invloed van onvrije landen op Nederlandse moskeeën leverde niet veel nieuwe feiten op. Of het moet zijn dat geen enkele overheidsinstantie een goed overzicht heeft van deze buitenlandse geldstromen, en dat goed toezicht erop ontbreekt. Het eindrapport van de parlementaire ondervragingscommissie die ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen onderzocht, laat één ding boven de markt zweven. Namelijk: wat is er tegen te doen? In ongeveer vijf procent van de moskeeën wordt gedachtengoed verspreid dat haaks staat op de fundamentele waarden in onze samenleving, schrijft de commissie. Daarmee groeien groepen Nederlanders op in wiens ‘harten en hoofden’ ondemocratische ideeën leven. Maar gedachten zijn vrij, hoe ongewenst ook.

Nederland heeft de afgelopen decennia twee sporen gevolgd in de bestrijding van ongewenste beïnvloeding. Sporen die elkaar soms in de weg zaten, en elkaar in ieder geval niet versterkten. Met aan de ene kant justitie en de nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid, die radicalisering bestrijden door onder meer geldstromen op te sporen van terroristische groeperingen. Een verbod op alle (ongewenste) geldstromen naar religieuze instellingen is er niet, en zou ook ongrondwettelijk zijn. Voor veel moslims zijn donaties bovendien een uiting van hun geloof.

Zoeken naar evenwicht

De andere benadering is gericht op verbinding en versterking van de gemeenschap in de strijd tegen radicalisering. Ook daar geeft de commissie adviezen over. Dit is over het algemeen de houding van de experts van Sociale Zaken, die gemeenten ondersteunen. Zij zien het salafisme (een fundamentalistisch soennitische stroming) niet per definitie als radicaal of gewelddadig. Het moge ook duidelijk zijn dat voor heel veel moskee-gangers dit extremisme een ver-van-hun-bed-show is.

Cruciaal voor de toekomst wordt de zoektocht naar een goed evenwicht tussen repressie van illegale en ‘ondemocratische’ geldstromen en het voorkomen van verdere polarisering in de samenleving doordat alle moskeeën in een schimmig hoekje worden gezet. Het recente verleden heeft laten zien dat radicalisering, bijvoorbeeld van jongeren onder invloed van haatzaaiende predikers, een reëel probleem is. De vraag is echter of dit met nieuwe wetgeving door de Kamer is opgelost. Als het eindrapport en de verhoren van de commissie iets duidelijk maken, is het wel dat wetgeving niet genoeg is. Hoe lastig ook, we moeten blijven werken aan vertrouwen en openheid tussen verschillende groeperingen in de samenleving, zodat hardop benoemen en bestrijden van problematisch gedrag – ook binnen de eigen gemeenschap – niet meer dan normaal wordt.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden