OpinieCoronabeleid

Westerse leiders zijn te koppig om te leren van de Aziatische corona-aanpak

De aanpak van corona in Azië en Australië is veel effectiever, maar westerse leiders doen er smalend over, schrijft Naomi O’Leary, Europees verslaggever bij The Irish Times.

De pandemie is nergens gemakkelijk geweest. Maar terwijl we ons in het Westen opmaken voor een winter binnenshuis, zitten Australiërs in cafés, en zijn de straten en restaurants van Taipei en Seoul weer vol leven. De VS en Europa hebben met hun beroerde respons op het virus zowel de volksgezondheid als hun economieën aan de grond gebracht.

De beleidsreactie op de pandemie is hier gepolitiseerd en gekaapt door vermoeiende cultuurstrijders. Succesvolle maatregelen worden tegengehouden omdat deze economische schade zouden veroorzaken, maar die is onvermijdelijk zolang het virus rondgaat. Perk de verspreiding in, en het normale leven kan terugkeren. Bij een virus dat sterfte en gezondheidsschade aanricht bij de mensen waar onze economie van afhangt, is geen normale economie mogelijk.

Hoe is dat zo gekomen? Alle stereotypen over Azië zijn aangegrepen om het exceptionalisme achter ons falende beleid te rechtvaardigen. Effectieve middelen zoals gezichtsmaskers en verplichte quarantaine zijn als autoritair en ongepast weggewuifd of gebrandmerkt als iets dat alleen China zou willen, terwijl ze ook in Taiwan, Japan en Zuid-Korea onmisbaar waren. Het permanent demonstrerende Hong Kong toont hoe bizar het is om mensen in Azië af te schilderen als ‘volgzamer’ of ‘minder vrijheidsminnend’.

Naomi O'LearyBeeld -

Witte, ex-koloniale maatschappijen

De overwegend witte, ex-koloniale maatschappijen Australië en Nieuw-Zeeland passen niet in dit beeld, dus werd hun aanpak afgewezen, omdat zij zich zouden ‘afsnijden van de wereld’. Maar Australië kan binnenkort de grensovergang met Nieuw-Zeeland weer openen, en Hongkong met Singapore, om de veilige bubbel uit te breiden, terwijl wij, van virus vergeven Westerlingen, voor onbepaalde tijd in isolatie zitten.

In plaats van te leren, hebben we gegokt op nog-niet-bestaande technologische oplossingen als apps en vaccins, om onze inzet als ‘business-as-usual’ goed te praten.

Wat daarachter zit, is ‘exceptionalisme’. Besmettelijke ziektes worden gezien als probleem van ontwikkelingslanden waaraan het Westen ontgroeid is. Met ontoereikende middelen en nalatige uitvoering hebben we onze respons verwaarloosd. Veel bewindslieden en invloedrijke personen waren onvoldoende gealarmeerd en omarmden bagatelliserende sprookjes, als uiting van het misplaatste gevoel van onkwetsbaarheid dat beschermd levende mensen vaak kenmerkt.

Blijvende schade

Zulk exceptionalisme nam vaak de vorm aan van het mantra ‘dit doodt alleen oudere en zieke mensen’. Wat onjuist is: één op de tien mensen onder de vijftig loopt bij besmetting blijvende schade op, en sterfgevallen lijken behoorlijk willekeurig. Daarnaast is het wreed: de levens van een gepensioneerde, een moeder met eierstokkanker of een jong iemand met taaislijmziekte worden elk als ‘verwaarloosbaar’ voorgesteld.

Dit denken leidt tot een beleid dat niet volop inzet op virusonderdrukking. Daarnaast krijgen kwetsbare mensen te horen dat ze zichzelf moeten beschermen, wat voor een derde van ons huisarrest voor onbepaalde tijd betekent. Oftewel: eigenaardig voor regeringen die verantwoordelijkheid dragen voor de oudste en meest kwetsbare bevolkingsgroepen, en rekenen op electorale steun van diezelfde groepen.

Ook het schijnonderscheid tussen sterkeren en zwakkeren wijst op onbegrip van de maatschappij. Mensen delen onderkomens, oma’s voeden kinderen op, en mensen die de dood te vrezen hebben van het virus zijn dezelfden die zorgvoorzieningen draaiende houden. Zoals de Italiaanse ambulanceverpleger Diego Bianco (46), of Adeline Fagan (28), een dokter uit Texas, die vorige maand stierf na diensten in het corona-noodhospitaal, of de Nederlandse verpleegkundige Boy Ettema (42), die overleed in het ziekenhuis waar hij werkte.

Regeringen in het Westen behandelen de werkers in zorginstellingen als lastdragende infrastructuur, met beleid om ziekenhuizen ‘niet te overspoelen’. Anders dan gedacht zijn regeringen niet echt zo machtig dat ze, op basis van de vrije bedden, kunnen bepalen hoeveel mensen er tegelijk ziek worden van een zeer besmettelijk virus. Met die denkfout splitsen ze zorgwerkers de traumatische keuze in de maag wie er medische aandacht krijgt.

Bij aanvang van de uitbraak was nog te zeggen dat niemand voorbereid was. Inmiddels is duidelijk dat het lerend vermogen van Westerse leiders in alle stadia erg karig is gebleken. Het gebrek aan doeltreffendheid toen het besmettingsniveau afgelopen zomer omlaag was gebracht (dankzij de opofferingen van iedereen) is niet goed te praten. 

Inmiddels benadrukken overheden dat individuele verantwoordelijkheid het verdere verloop van de pandemie zal bepalen. ‘Welke kant het opgaat, dat bepaal JIJ’, twitterde de Ierse onderwijsminister onlangs. Inspanningen op maatschappelijk niveau zijn van levensbelang, maar geen enkel individu is in staat een adequaat test-en-volg-stelsel op te zetten. 

Dit soort zelfbedrog heeft logischerwijs geleid tot een mislukking, waarbij in een tragische ironie elk nagestreefd doel op falen uitliep. Om de economie te redden werd een strategie gekozen die neerkwam op het schrappen van maatregelen, niet de onderdrukking van het virus.

Bizarre misrekening

De site van de Europese Commissie ‘Reopen EU’, met daarop een icoontje van een cocktailglaasje waar mensen konden kijken of hun cafés alweer open waren, lijkt een bizarre misrekening nu het haastig willen redden van toerisme en horeca een reusachtige golf besmettingen heeft opgeleverd. Hij maakt het veelgeprezen EU-steunpakket van 750 miljard in ieder geval irrelevant.

Uit naam van de vrijheid hebben onze regeringen verplichte quarantaines uitgesloten. Gerichte, verplichte quarantaines voor enkelen waren ondenkbaar, dus nu hebben we in plaats daarvan beperkingen voor iedereen. Het bestaan van een staat omvat altijd een afgewogen uitruil: belastingen voor diensten, algemene regels voor veiligheid. Het zinnige doel van een staat is omstandigheden scheppen voor inwoners om te gedijen. Het westerse falen staat als een paal boven water.

(Vertaling: Thijs Vissia.)

Lees ook:

China test hele stad met 9 miljoen inwoners om twaalf besmettingen

Alle inwoners van een Chinese miljoenenstad worden getest na een kleine uitbraak van het coronavirus. Zo kan de rest van China gewoon blijven functioneren

Mysterieuze nieuwe uitbraak leidt tot onzekerheid in ‘coronavrij’ Nieuw-Zeeland

Een nieuwe corona-uitbraak leidt tot vertwijfeling onder Nieuw-Zeelanders omdat hun land juist lof kreeg voor de eliminatie van het virus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden