Opinie Arbeidsomstandigheden

Werkstress bestaat niet? Was het maar waar!

Het is veel te makkelijk om werknemers met stress naar huis te sturen met een ‘je moet anders denken‘, aldus G. Gerats, voormalig hoofd arbeidsinnovatie van het toenmalig Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden.

Met toenemende ergernis las ik het stuk van Jan Machek van ArboNed, die stelt dat werkstress niet bestaat (Opinie, 11 november). Je zult maar met stressklachten zitten vanwege een lastige baas en geen mogelijkheden hebben om die baas te veranderen (wie heeft dat trouwens?) Of je zult maar met een overload aan klantenklachten te maken hebben en geen enkele mogelijkheid om die toestroom wat in te dammen. Deze psycholoog stuurt je dan kennelijk naar huis met de boodschap dat je ‘anders moet denken’.

Natuurlijk speelt het denken een rol. Maar in onze geest is niet alleen het rationele denken de baas. Ook op je werk kun je te maken krijgen met de ervaring van dreiging en met gevoelens van gevaar. Dat kan zelfs al gebeuren als je de voetstappen van die directeur op de gang hoort. En dat kan ook gebeuren als je bij de start van je dienst die enorme lijst met patiënten ziet. Of als je weer leerlingen uit andere klassen erbij krijgt, omdat daar de juf ziek is.

Andere hersendelen

Ons brein kan dat allemaal als dreiging, als gevaar ervaren. Dan nemen heel andere hersendelen de overhand, dat weet iedere psycholoog toch? Die dreiging transformeert zich in stress, met alle fysieke gevolgen van dien. En op den duur ontstaat zo chronische werkstress. Ja, die bestaat echt! Natuurlijk vangen mensen die gevolgen met het denken op (‘Ach, kom op joh, valt wel mee, hup ertegenaan!’). Dat doen vele duizenden verpleegkundigen, docenten, politiemensen en noem maar op iedere dag.

Maar er zijn grenzen aan dat denken. Dat bewijst de arbeidsmonitor van TNO, waaruit blijkt dat ruim 17 procent van alle werknemers ernstige burn-outklachten heeft. In het onderwijs is dat zelfs bijna een kwart van alle werknemers. Dan kun je als hulpverlener echt niet volstaan met een ‘je moet anders denken’. Nee, die directeur moet veranderen. Die overload aan klanten, patiënten of leerlingen moet opgelost worden. Mensen moeten hun gezonde denkkracht in het werk kunnen gebruiken om gezonde problemen aan te pakken. Voor zieke problemen (waarvan werkstress er een is) zijn heel andere aanpakken noodzakelijk.

ArboNed, sta deze visie niet toe en kijk weer eens op de website van TNO. Daar wordt gesproken over een bronaanpak in combinatie met een veerkrachtaanpak. Dat laatste is heel wat meer dan alleen maar anders denken.

Lees ook:

Waarom kunnen we niet voorkomen dat mensen bezwijken onder werkstress?

In tal van sectoren wordt geklaagd over hoge werkdruk. Dat is soms niet erg, maar wanneer wordt werkdruk werkstress? Op zoek naar het kritische omslagpunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden