Opinie

Werkgevers in de cultuursector moeten zich niet verschuilen achter een overheid die niet de portemonnee trekt

Premier Mark Rutte woont een repetitie bij van het Metropole Orkest, het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor tijdens een bezoek aan het rijksmonumentale studiocomplex Muziekcentrum van de Omroep (MCO). Beeld Sander Koning, ANP

Werkgevers in de cultuursector moeten zich niet verschuilen achter een overheid die niet de portemonnee trekt voor de kunsten. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor eerlijke betaling van hun mensen, stelt Anne-Marie Harmsen, directeur Kunstenbond.

Els van der Plas, directeur van Nationale Opera & Ballet, staat ‘helemaal achter de gedachte dat mensen goed moeten worden betaald’ (Trouw, 16 mei). Dat lijkt een buitengewoon sympathieke opmerking die veel freelancekoorleden en -dansers vast goed zal doen. De komende tijd zal duidelijk worden of deze gedachte ook echt leidt tot eerlijk loon voor met name freelancers.

Kunsten ‘92, de grootste belangenorganisatie van het cultuurveld, berekende dat om kunstenaars eerlijk te kunnen betalen er jaarlijks 25 miljoen euro van het Rijk bij moet. Het betreft in deze berekening uitsluitend de rijksgesubsidieerde instellingen, dus een aanzienlijk deel van de werkenden in de culturele sector zal nog steeds onderbetaald blijven.

Er is ook een mentaliteitsverandering bij werkgevers nodig, zo blijkt weer eens uit de woorden van Van der Plas. Wat we niet moeten vergeten, zo waarschuwt zij ons, is dat subsidies niet alleen zijn bedoeld om musici, zangers en dansers te betalen, maar ook om opera en ballet toegankelijk te houden. Als er meer geld gaat naar de mensen op het podium, gaat de ticketprijs omhoog. En dat is niet zo sympathiek.

Dan liever lagere vergoedingen voor de mensen op het podium? Van der Plas noemt het ‘moedig’ dat kunstenaars het debat over een eerlijke betaling voeren, want betere betaling kan ook ten koste gaan van het cultuuraanbod en dus dat collega’s buiten de boot vallen. Dan is er niet genoeg geld om iedereen aan het werk te houden. En bezuinigen door kleinere producties te maken vindt zij niet aantrekkelijk want zonde van het ‘cultureel erfgoed’.

Maar waar blijft de verantwoordelijkheid van de werkgever? Kunnen we het haar kwalijk nemen dat zij op dit moment de cao-afspraken en richtlijnen niet nakomt, dat zij haar medewerkers niet fatsoenlijk beloont, zolang de overheid de portemonnee niet trekt? Ook het publiek blijft buiten schot.

Voor de kunstenaar rest slechts een schamel loon en de vraag om begrip. En zo gaat alles z’n gangetje en wee hem die vraagt: waarom? Toch stelt de Kunstenbond als grootste belangenbehartiger van creatieven opnieuw die vraag. Waarom spreken werk- en opdrachtgevers wel graag sympathieke woorden, praten zij over fair practice, maar nemen zij geen verantwoordelijkheid voor hun eigen daden, hun contracten en de ontoereikende honoreringen die zij bij voortduring aan hun eigen medewerkers aanbieden?

Lees ook:

Met 25 miljoen euro extra kunnen kunstenaars eerlijk worden betaald

Als we niet willen dat kunstenaars voor een habbekrats of gratis hun werk doen, heeft de cultuursector in ieder geval 25 miljoen euro per jaar extra nodig, becijferde belangenorganisatie Kunsten ‘92.

Musici zijn het zat om voor nop te komen spelen

Musici zijn er klaar mee. Ze willen geen concerten meer geven waarvoor ze niet of nauwelijks betaald worden. Het uurtarief van zzp’ers in de kunst ligt op een uitzonderlijk laag niveau

Het uurtarief van zzp’ers in de kunst ligt op een uitzonderlijk laag niveau

Musici weigeren nog langer gratis concerten te geven. Ook andere freelance kunstenaars werken tegen uitzonderlijk lage tarieven, blijkt uit onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden