OpinieBijstand

Werken vanuit de bijstand moet beter lonen

null Beeld

Laat bijstandsgerechtigden die iets verdienen met parttime werk daar wat aan overhouden. Want een parttime baan kan een weg uit de bijstand zijn, aldus Jan Kampherbeek, cao-onderhandelaar CNV Vakmensen.

Jan Kampherbeek

Steeds meer gemeenten versoepelen de regels voor mensen met een bijstandsuitkering (Trouw, 13 januari). Schenkingen tot een bepaald bedrag korten zij dan niet meer op de uitkering. Het is een goede zaak dat gemeenten hier zelf het voortouw nemen, vooruitlopend op landelijke wetgeving.

Het wordt hoog tijd om het denken over de bijstand te herzien. Oók als het gaat om de inkomsten uit werk. Bijstandsgerechtigden die parttime gaan werken en met het inkomen uit dat werk niet boven de bijstandsgrens uitkomen, zouden een deel van hun inkomen moeten kunnen houden. Zodat werken ook echt loont.

Een bijstandsuitkering is geen vetpot. Het huidige niveau van de uitkering is in feite onvoldoende om op een normale manier deel te nemen aan het maatschappelijk leven. Werken kan soms uitkomst bieden. Maar wie gedeeltelijk gaat werken, is daar helaas niet altijd beter mee af. Geregeld horen we als vakbond verhalen van bijstandsgerechtigden die er helemaal niet op vooruitgaan als ze een parttime baan accepteren.

Extra kosten

Integendeel, werken leidt juist tot extra kosten. Bijvoorbeeld reiskosten die niet worden vergoed. En daarnaast hebben bijstandsgerechtigden vaak organisatorische problemen, bijvoorbeeld om hun baan te combineren met de zorg voor kinderen. Kortom, gaan werken geeft vooral gedoe en levert financieel weinig op. Het is niet vreemd dat mensen dan in hun bijstandssituatie blijven zitten.

Dat kan en moet anders. Werken vanuit de bijstand moet gaan lonen. Het regeerakkoord biedt daarop enige hoop, maar de formulering is nogal vaag. Concreet staat er dat de grenzen voor bijverdienen ruimer worden en dat mensen die langdurig in de bijstand zitten actief ondersteuning krijgen bij het vinden van werk.

Dat kan nog alle kanten op. Bovendien moet het natuurlijk niet alleen gaan over mensen die langdurig in de bijstand zitten. Ook als je nog maar kort in de bijstand zit, misschien wel juist dan, is het belangrijk om makkelijk de stap naar de arbeidsmarkt te kunnen zetten.

Bijverdienen zonder gevolgen voor uitkering

Vooruitlopend op nieuwe wetgeving over de bijstand, ligt hier een belangrijke rol voor gemeenten. Ruim een maand geleden hebben we als CNV alle Friese gemeenten gevraagd om de zogenaamde ‘vrijlating uit werk’ actief toe te passen.

Concreet is ons voorstel dat wie vanuit de bijstand gaat werken 20 procent van het verdiende inkomen zou moeten kunnen houden, met een minimum van 200 euro per maand, zonder dat dit gevolgen heeft voor de uitkering. De rest van het verdiende inkomen kan daar wel mee verrekend worden.

Door hier een actieve rol in te spelen, bieden gemeenten perspectief aan inwoners die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Velen zitten, mede vanwege hun benarde financiële situatie, in een isolement.

Definitieve uitweg uit de bijstand

Een parttime baan kan helpen om daar uit te komen en weer mee te doen. Bovendien blijkt in de praktijk dat wie eenmaal aan het werk is, nieuwe kansen krijgt. Je kunt bijvoorbeeld uren uitbreiden of komt in aanmerking voor een andere functie. Een parttime baan met een beperkt aantal uren kan zo op termijn de definitieve uitweg uit de bijstand blijken te zijn.

Ook voor werkgevers is het, gezien de krappe arbeidsmarkt, interessant als de drempels lager worden om vanuit de bijstand aan het werk te gaan. Met de werkgevers in de schoonmaak hebben we onlangs in de cao afgesproken dat we ook tegenover de overheid alles op alles willen zetten om werken vanuit de bijstand financieel aantrekkelijker te maken.

Op dit moment zijn ruim 400.000 mensen afhankelijk van een bijstandsuitkering. Een enorm arbeidspotentieel. Als alle partijen – gemeenten, werkgevers, vakbonden – goed samenwerken, creëren we mogelijkheden en kunnen we mensen echt perspectief bieden.

Lees ook:

84 gemeenten versoepelen bijstandsregels, maar de wet blijft knellen

Bijna een kwart van de Nederlandse gemeenten heeft vorig jaar de eigen bijstandsregels versoepeld. Toch merken sociaal advocaten nog maar weinig van die pogingen om de menselijke maat vaker te hanteren.

Zanger moet 78.000 euro bijstand terugbetalen vanwege hobbyoptredens: de ijzeren wetten van de invordering

Kleine foutjes kunnen voor mensen met een bijstandsuitkering tot terugvorderingen van duizenden of tienduizenden euro’s leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden