Commentaar

Welvaart is meer dan koopkracht

Koning Willem-Alexander eindigde de Troonrede met de conclusie dat zorg voor de toekomst de drijfveer van politiek en samenleving moet zijn. Terwijl in het begin van de Troonrede het kabinet constateerde dat Nederland, ondanks de indruk die bijvoorbeeld sociale media geven, het land is en blijft van vrijwilligers en verstandige compromissen in het brede (politieke) midden. 

Begin en einde van de Troonrede vormen een terecht uitgangspunt voor de opdracht aan dit kabinet: werk aan de toekomst en weet dat daarbij kan worden gebouwd op een nog altijd breed en in de Nederlandse samenleving nog altijd goed representerend politiek midden.

Nu de economie presteert op de toppen van haar kunnen, worden problemen van een heel andere aard zichtbaar. Het is niet overdreven om te stellen dat na jaren nadruk op de markt en het terugdringen van de overheid zich nu een crisis begint af te tekenen in de publieke sector.

Tegelijkertijd wordt ook steeds duidelijker dat geld alleen geen oplossing biedt. Geld is er immers genoeg, het kabinet investeert waar het kan. Tegelijkertijd lukt het steeds meer ministers niet om al dat geld uit te geven. Met meer geld alleen staat er nog geen leraar extra voor de klas en loopt er geen agent extra over straat, zijn er niet meer handen aan het bed en verbetert de zorg voor ouderen niet automatisch.

In de Troonrede en ook in de begroting is het zoeken naar maatregelen die zouden kunnen worden omschreven als een massieve aanval op de crisis in de publieke sector. Wellicht moet de aankondiging van een studie naar een investeringsfonds gezien worden als één van de lessen die het kabinet uit die crisis heeft getrokken. Met een fonds, dat los staat van de jaarlijkse begroting, worden investeringen immers minder afhankelijk van de vraag of de overheid wel genoeg belastinggeld ophaalt en dus minder afhankelijk van de min of meer toevallige economische situatie.

Geld alleen is echter niet zaligmakend, ook dat wordt in de Troonrede terecht geconstateerd. De burger is te lang beschouwd als klant van een overheid die niet fundamenteel verschilde van een privaat bedrijf.

De minister-president besteedde in de Troonrede verheugend veel aandacht aan deze meer kwalitatieve aspecten van onze samenleving. Koopkracht is één ding, koopkrachtverbetering nog veel beter, maar een breder welvaartsbegrip vraagt om meer aandacht voor andere zaken. Voor maatregelen om ons klimaat te redden, maar ook om goede publieke voorzieningen die elke burger een ondersteunende arm kunnen bieden om actief en zinvol aan de samenleving deel te nemen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden