null Beeld

FramingHans de Bruijn

Welkom in de nieuwe werkelijkheid: er zijn leiders die zelfdestructief en dus onvoorspelbaar zijn

Hans de Bruijn

De Duitse president Steinmeier was voorstander van Nord Stream 2, de gaspijplijn tussen Rusland en Duitsland. Nord Stream 2 is de brug tussen beide landen, zo luidde de filosofie – maakt Rusland en Duitsland afhankelijk van elkaar. Duitsland heeft het gas nodig, Rusland de gasinkomsten. Als je wederzijds afhankelijk bent, haal je geen gekkigheid uit. Dat kost de één gas en de ander geld.

Meestal werkt dat zo, maar nu opeens niet. Dus biedt Steinmeier excuses aan, in twee delen.

Eerst legt Steinmeier uit dat hij het verkeerd zag. ‘Mijn vasthoudendheid aangaande Nord Stream 2 was overduidelijk een vergissing. We hielden vast aan bruggen waar Rusland niet meer in geloofde, en waar onze Oost-Europese partners voor waarschuwden.’ Het is een royaal excuus, zeker als je bedenkt dat ook Donald Trump Duitsland waarschuwde – daar werd indertijd wat lacherig over gedaan.

We hebben het allemaal fout gezien

Dan legt Steinmeier uit waarom hij het verkeerd zag. ‘Ik geloofde niet dat Vladimir Poetin de volledige economische, politieke en morele ondergang van zijn land zou accepteren omwille van zijn imperiale waanzin.’ Poetin stort Rusland willens en wetens in een diepe ellende. Dat had Steinmeier niet kunnen bedenken. Maar tegelijk realiseer je je: dat had niemand kunnen bedenken – we hebben het allemaal fout gezien. Nord Stream 2 was op volstrekt gebruikelijke aannames gebaseerd: landen die wederzijds afhankelijk zijn, gedragen zich. Die filosofie kan de prullenbak in. Er is een nieuwe werkelijkheid: er zijn wereldleiders die zelfdestructief en dus onvoorspelbaar zijn.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden