Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Welke rol kiest de krant als daders op Facebook worden dood gewenst?

Opinie

Adri Vermaat

Adri Vermaat © Maartje Geels
Ombudsman

Is het verantwoord dat Trouw rechtbankverslagen in gevoelige processen als die tegen Michael P. in de zaak van Anne Faber nog deelt op Facebook? 

Evenals andere strafzaken, waarin moorden op willekeurige slachtoffers een rol spelen maakt zo’n proces publiekelijk zo veel los dat journalistieke bijdragen vaker kapstok zijn om daders en verdachten dood te wensen. Moet de redactie deze gewenning accepteren en waar ligt voor haar de ethische grens?

Lees verder na de advertentie

De vraag is actueel na het lezen van de 170 onlinereacties, die volgden nadat een artikel over de zitting van 28 mei in het hoger beroep tegen Michael P. op de facebookpagina van Trouw was geplaatst. De reacties gingen niet over de wijze waarop de krant over de zaak berichtte. Daar was ook geen aanleiding toe. Ze richtten zich louter op de figuur P. en de onder reageerders oplaaiende discussie wat voor hem de meest passende straf zou zijn.

Milde suggestie

Zelfdoding, zoals hij zelf tijdens de zitting had geopperd als langdurige celstraf hem te zwaar zou vallen, was de meest voorkomende aanrader. Zo ‘mild’ was lang niet iedereen. Eén wenste hem toe dat hij dagelijks ‘verkrachtingsrituelen’ zou ondergaan, van een aard dat hij ‘vanzelf niet meer zou opstaan’. ‘Dat je fijn mag creperen en in ’t vuil mag omkomen’, was eraan toegevoegd. Voor een ander bestond het dilemma uit ‘doodmaken of langzaam vergassen’ met als persoonlijke toevoeging naar P.: ‘vuil verkrachtings ongedierte’.

Er waren een paar facebook­bezoekers die zich geschokt en naar voelden door de toon van het publieke tribunaal. Met hun juist gematigde woorden dat Nederland tot een ‘beschaafd’ land behoort, kregen zij het deksel op de neus.

De lezersbrief in de krant kent doorgaans een andere afzender dan een reactie op Facebook met zijn nu eenmaal ‘lossere’ karakter

Een ander noemenswaardig punt is dat in één reactie de volledige familienaam van Michael P. voorkwam. Alleen als een verdachte of dader zelf de publiciteit zoekt of een publieke figuur is, noemt Trouw de familienaam voluit. In dit geval noemde niet Trouw, maar een facebookbezoeker deze naam, als reactie op een wél volledig aan de krant gelinkt artikel.

De kans dat zo’n naam in de dagelijkse brievenrubriek op de opinie­pagina van de papieren krant zou kunnen opduiken, is nihil. De lezersbrief in de krant kent doorgaans een andere afzender dan een reactie op Facebook met zijn nu eenmaal ‘lossere’ karakter, maar principes hoeven hiervoor niet per se te wijken. De redactie werkt vanuit één principe. Dit pleit er voor de volledige familienaam van een dader of verdachte in de reactiesfeer op sociale media te verwijderen.

Ongewenste reacties

Zo komen rond dit thema verscheidene ethische dilemma’s samen. Jos B. (Nicky Verstappen), ­Gökmen T. (aanslag Utrecht), Thijs H. (drievoudige moord), ieder rechtbankverslag dat over hun rol op de facebookpagina van Trouw wordt geplaatst, zal evenals met Michael P. aanleiding kunnen zijn hen marteling en dood toe te wensen.

Om zulke ongewenste reacties tegen te gaan of te voorkomen zou modereren een oplossing kunnen zijn. Maar behalve een relatief dure, is dat in de praktijk een lastige, ingewikkelde methode die tot nieuwe, ongemakkelijke discussie aanleiding kan zijn. Welke uitingen zijn acceptabel en welke niet? Nog preciezer: welke reacties zijn óp, net óver of net vóór de ‘rand’? Wie bepaalt dat?

Moet de redactie dan soms toe­geven aan het online stenigen van daders of verdachten? Moreel en ethisch kan dat geen optie zijn. Een Trouw-artikel op Facebook dat reageerders als galg voor criminelen gebruiken, kan niet de bedoeling zijn. Een derde, wat mij betreft gerechtvaardigde optie is die rechtbankverslagen, die voornamelijk voorspelbare, en in alle opzichten ongewenste reacties opleveren niet langer op de facebookpagina van Trouw te plaatsen.

Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl.

Lees ook: 

Michael P. heeft geen seksuele stoornis, zeggen deskundigen

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft vandaag voor het gerechtshof in Arnhem in hoger beroep 28 jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging geëist tegen Michael P. (29), wegens het verkrachten, ontvoeren en vermoorden van Anne Faber. 

Deel dit artikel

De lezersbrief in de krant kent doorgaans een andere afzender dan een reactie op Facebook met zijn nu eenmaal ‘lossere’ karakter