Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Welk monument is u het meest dierbaar?

Opinie

Wilma van Meteren

Wilma van Meteren © Maartje Geels
De vraag van Wilma

Breng het maar eens onder woorden als iets dierbaars wordt verwoest. Boekbindster Cathérine Malmanche, die elke dag van huis naar werk langs de ‘steeds van kleur veranderende’ Notre-Dame loopt, trof me: “Voor ons is het meer dan een monument, het is een personage.”

Vele keren was ik er. Liftend of in de oude Kever van een vriend. We ­besloten opeens tot een weekendje ­Parijs. Weinig geld, dus één nacht in een slecht hotel, levend op wijn en stokbrood. Je zwerft over kades, door musea, catacombes en loopt op Père-Lachaise langs het graf van Karel Appel en het sobere zwart van Proust. Op een eiland in de Seine bewonderden we de statige Dame, gesierd met roosvensters en drôleries, de monstertjes die haar ook humor geven. Je beseft dat honderden ambachtslieden en kunstenaars hun ziel erin stopten. Je raakt voor eeuwig in de ban.

Lees verder na de advertentie

Dat gevoel is er ook bij de Zwarte Kerk in de Roemeense stad Brasov, die haar naam kreeg na een brand in de 17de eeuw. Ook zij werd herbouwd. In 1988 was het zwartgeblakerde verdwenen, maar was in de kerk een ondergrondse haard van verzet tegen staatshoofd Ceausescu en zijn entourage ontstaan. Terwijl de elite zich tegoed deed aan een overladen buffet, stond het volk in een lange rij voor de slager die alleen karkassen verkocht. In Brasov was een eerste opstand. In de hoofdstad bouwde de dictator zijn eigen monument, het megalomane paleis, waar kerken, oude villa’s en kloosters moesten sneuvelen.

Al die monumenten zijn personages, metgezellen in mijn leven geworden. Ze bepalen mede je identiteit en cultuur die je met anderen verbindt

Sachsenhausen

Andere bouwwerken van dictators zoals muren, werden voor mij een monument. De schuttingen die Imelda Marcos liet optrekken rond de sloppenwijken in Manilla zodat de armen onzichtbaar bleven. De Berlijnse Muur met als hoogtepunt het moment dat die bezweek. Het ommuurde concentratiekamp Sachsenhausen, dat het lot van tienduizenden nazi-slachtoffers openbaart en het na-oorlogse Russische Speziallager waar 60.000 mensen werden opgesloten, onder wie tegenstanders van het Sovjet-regime, en 12.000 mensen omkwamen.

Als tegenwicht zijn er de natuurmonumenten, waar geen mensenhand aan te pas is gekomen. De Grand Can-yon, die zoals de Notre-Dame steeds van kleur verandert, het mooist bij zonsondergang. In Zuid-Afrika God’s Window en Kruger Park. De besneeuwde berg Fuji, vereerd als heilig, symbool voor de Japanse identiteit en cultuur. Ze lijken voor de eeuwigheid.

Metgezellen

Zo ook monumenten uit de oudheid. Favoriet: Delphi op de helling van de ‘wolkenomkranste’ Parnassos in Griekenland. En dan zijn er nog mijn jongste monumenten, op de Gorinchemse beeldenroute, ontsprongen aan het ideaal kunst met burgers en bedrijven te verbinden. Abstract, en daardoor omstreden. Gecreëerd door kunstenaars/ambachtslieden als Dekkers, Hilgemann en Winiarski. Met zijn futuristische zwart-witte werken, geïnspireerd op computertaal, negeerde hij het communistische regime in Polen. Al die monumenten zijn personages, metgezellen in mijn leven geworden. Ze bepalen mede je identiteit en cultuur die je met anderen verbindt. Wat is er mooier?!

Wilma van Meteren is opinieredacteur van Trouw. Elke weekend stelt de opinieredactie een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden. Lees hier ons hele dossier.

Deel dit artikel

Al die monumenten zijn personages, metgezellen in mijn leven geworden. Ze bepalen mede je identiteit en cultuur die je met anderen verbindt