null Beeld

ColumnJamal Ouariachi

‘Wel een lekker idee, om weer eens een absolute vertegenwoordiger van het kwaad te hebben’

Jamal Ouariachi

Strakblauwe lucht, de zon schijnt. Het is nog koud, maar mijn stadsgenoten hebben besloten dat de lente is begonnen. Ze blauwbekken op terrassen, verwarmen zich met alcohol. En de meer idealistische exemplaren staan op de Dam te demonstreren tegen Poetin.

Het is wel een lekker idee, om weer eens een absolute vertegenwoordiger van het kwaad te hebben. Al dagen verslind ik de vele journalistieke pogingen om de man psychologisch te duiden. Is Poetin getraumatiseerd geraakt in de late jaren tachtig, toen de Muur viel en het Sovjet-imperium ineenstortte? Is hij altijd die KGB-agent van toen gebleven? Is hij te lang omringd geweest door ja-knikkers om de werkelijkheid nog helder te kunnen waarnemen? Heeft zijn corona-angst hem tot het uiterste geïsoleerd? Is hij in zijn eigen nepnieuws gaan geloven? En in hoeverre moeten we hem serieus nemen als hij dreigt met nucleaire wapens?

Toch staat er altijd weer ergens een psychopaat op

Wat bij mij overblijft na al die analyses is vooral een bepaald soort vermoeidheid: dat dit toch weer is hoe het loopt. Dat de mensheid talloze ontwikkelingen heeft doorgemaakt, het juk van al te orthodoxe religie heeft afgelegd (in het Westen althans), dat we voor een nieuw virus binnen een jaar een vaccin weten te ontwikkelen. Dat we in sommige delen van de wereld, zoals ons eigen land, al meer dan 75 jaar geen oorlog hebben meegemaakt. Zo ver zijn we gekomen, en toch staat er altijd weer ergens een psychopaat op die niet denkt in plezierige mensenlevens maar in strategische doelen.

Ik blijf het nieuws indrinken, onverzadigbaar, blijf scrollen op sociale media – en word op de vingers getikt door het programma Nieuwsuur: veel foto’s en video’s van de oorlog in Oekraïne die op internet de ronde doen, zijn oud, geënsceneerd of komen uit videogames. Daarnaast zijn er echte beelden waarvan door kwaadwillenden juist wordt beweerd dat ze nep of oud zijn.

De leek moet de analist maar vertrouwen

“Hoe weet je nou of beelden zijn wat ze lijken?”, vroeg Nieuwsuur-medewerker Rudy Bouma zich af, om vervolgens in zijn reportage te laten zien dat je eigenlijk een digitaal analist moet zijn om dat onderscheid te kunnen maken. En de leek? Die moet de analist dan maar vertrouwen, of de organisatie waar die voor werkt. Zonder vertrouwen gaat het niet, maar menig complotdenker is dat vertrouwen allang kwijt.

Ik wandel door de stad om de oorlog uit mijn systeem te krijgen en mijn gedachten op een rij te zetten, maar de chaos laat zich niet zo makkelijk verdrijven. Bij thuiskomst kriebelt er iets in mijn keel. De volgende ochtend ontdek ik dat die andere oorlog – de bijna vergeten oorlog – nog niet voorbij is. Twee streepjes sieren het resultaatvenster van de zelftest.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden