null

OpinieLandgebruik

Wegrottende huizen laten zien: we moeten onze drassige bodem leren accepteren

Nederland lijkt de eigen natte boden te ontkennen, schrijft René Marchand, bestuurslid GroenLinks in Hollands Kroon. Maar die strategie brengt ons in steeds grotere problemen.

René Marchand

Op 14 januari verscheen in Trouw een interessant artikel over funderingsschade in Friesland als gevolg van verzakking in het veenweidegebied. Ruim 5000 woningen lopen gevaar, omdat de houten palen waarop ze rusten aan het rotten zijn. Door het laag houden van het grondwaterpeil komt het veen in contact met zuurstof uit de lucht en verdwijnt daardoor langzaam.

Dit speelt al meer dan veertig jaar in Friesland en heeft ermee te maken dat boerenbedrijven minder last willen hebben van een slappe grond. Maar eigenlijk is vrijwel iedereen in Nederland ermee vertrouwd. De kust-en rivierstreken zijn vochtige terreinen en alleen op de wat drogere delen, oude duinen en oeverwallen langs de rivieren was bewoning mogelijk.

Heipalen

Ik schrijf ‘was’, maar hoe is het nu? Door het ontwateren, wat al voor de middeleeuwen begon, zijn de meeste van deze gebieden droger geworden en heeft men de bebouwing voorzien van heipalen die zo diep de grond ingaan tot een steviger zandlaag.

Vooral de landbouw en veeteelt zijn mogelijk geworden op de voorheen te natte gronden. Daarmee is het landschap grotendeels onomkeerbaar veranderd van een moerassig veengebied naar een ontwaterde, lager gelegen weide omzoomd met dijken. Ontwateren, hoe effectief ook, leidt namelijk tot inkrimping van het bodemmateriaal. En dat is onomkeerbaar want het veen oxideert en de klei krimpt in. Zo zijn we nog lager komen te liggen in een tijd waarin juist een stijging van de zeespiegel dat niet echt veiliger maakt. De oxidatie van het veen heeft ook nog een versterkend effect op de zeespiegelstijging, want het voegt broeikasgassen toe. Dat komt doordat de koolstof van het veen er al honderden tot duizenden jaren in heeft gezeten. Laat je die nu ontsnappen, dan is dat een netto toevoeging van de CO2 in de atmosfeer.

Schade niet doorberekend in de prijs van de producten

Is deze vorm van landgebruik nog wel zo gunstig? Natuurlijk, zware landbouwvoertuigen moeten over het land kunnen rijden. De landbouw en veeteelt leveren veel geld op, maar de schade wordt niet doorberekend in de prijs van de producten. Moeten we niet toe naar een andere manier van landgebruik die meer aansluit bij de natte eigenschappen die het land heeft?

We moeten bedenken hoe om te gaan met hoge grondwaterstanden, niet door die te verlagen met alle gevolgen van dien, maar door teeltmethoden te vinden die juist gebaat zijn bij hoog grondwater en ook met bebouwing die niet wegzakt op een venige ondergrond. Het hoeft niet overal, maar je houdt de aard van het landschap beter intact en ook bestendiger voor klimaatveranderingen die hoe dan ook gaan komen.

Lees ook:

Huizen verzakt in Friesland: ‘Je kunt cru gezegd beter een aardbeving hebben’

In Friesland lopen ruim 5000 woningen in het veenweidegebied gevaar. De houten palen waarop ze rusten rotten weg door lage waterstanden. Gedupeerden roepen overheden op tot financiële steun.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden