null Beeld
Beeld

CommentaarMigratie

Wegkijken bij migratiedrama’s is geen optie

De zogeheten Turkije-deal stopte in 2016 de toestroom van Syrische vluchtelingen naar Europa, maar steeds duidelijker wordt dat deze deal tot excessen leidt. Zo blijkt dat Griekenland illegaal en met geweld vluchtelingen ‘terugduwt’ naar Turkije en dat de Europese grensbewakingsdienst Frontex daar op zijn minst van op de hoogte is. En daarmee worden fundamentele mensenrechten met voeten getreden.

Met de deal was afgesproken dat Turkije vluchtelingen die aankomen op de Griekse eilanden terugneemt en dat de EU in ruil Syrische vluchtelingen opneemt die in Turkije zitten. Dat moest illegale en gevaarlijke mensensmokkel stilleggen. Principieel was het al een verkeerde afspraak, omdat de deal vluchtelingen de mogelijkheid ontneemt asiel aan te vragen in het EU-land van aankomst. De praktijk is extra weerbarstig: de tijdelijke opvang op de Griekse eilanden is dramatisch slecht, de procedures zijn veel te traag en veel EU-lidstaten willen hoe dan ook geen of slechts heel weinig vluchtelingen opnemen. Sinds vorig jaar maart neemt Turkije bovendien zelf ook geen mensen meer terug, terwijl iedereen doet alsof de deal nog bestaat.

Nog steeds geen gezamenlijk beleid

Het effect laat zich raden: Syriërs, Afghanen, Eritreeërs en anderen proberen alsnog Fort Europa binnen te komen. Jaarlijks verdrinken vele honderden onderweg. Keer op keer komen bewijzen op tafel dat mensen die EU-wateren of -grondgebied hebben bereikt terug worden gesleept. Dat gebeurt niet alleen bij en door Griekenland, maar ook bij Italië. Onderzoeksjournalisten toonden aan dat de EU-grensbewakingsdienst Frontex de Libische kustwacht helpt boten met vluchtelingen te onderscheppen en terug te slepen. Naar Libië, een land waarvan bekend is dat migranten er worden uitgebuit, en soms worden vastgezet, gemarteld of vermoord.

Terecht zei Europarlementariër Tineke Strik in deze krant dat grensbewaking voor de EU en haar diensten belangrijk is, maar naleving van mensenrechten minstens zo zwaar telt. De hoogleraar migratierecht oordeelde in een rapport dat het aan alle kanten schort aan juridische en democratische controle op ‘migratie-akkoorden’.

Het zijn de lidstaten van de Europese Unie die falen, omdat zij vijf jaar na de Turkije-deal nog steeds geen gezamenlijk beleid hebben ten aanzien van vluchtelingen en (illegale) migratie. Het is uiteraard een lastig dossier gezien de weerstand die de komst van migranten kan oproepen in lidstaten. Maar wegkijken is geen oplossing, en al helemaal niet als ‘pushbacks’ en de enorme misstanden in Libië aan de orde zijn. De EU heeft een naam op te houden op het terrein van mensenrechten, en die rechten gelden voor alle mensen, ook voor migranten.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden