Opinie

Weg met al die averechtse prikkels in de zorg

Mantelzorg vermindert het gebruik van dure verzorgingshuizen.Beeld Hollandse Hoogte

De overheid maakt zich terecht druk over welke rekening zij de burgers laat betalen voor zorg, maar er is veel meer winst te behalen als de overheid meer werk maakt van preventie, goedkopere alternatieven en ontkokering, stelt Elisabeth van Oostrum van de landelijke vereniging van mantelzorgers.

Het wegwerken van averechtse ofwel perverse prikkels in ons zorgstelsel zal effectief werken. Drie voorbeelden:

Wanneer een gemeente veel aandacht en geld besteedt aan mantelzorgers, dan is dat niet alleen prettig voor de mensen die het betreft, maar het vermindert ook het gebruik van de veel duurdere betaalde verzorging en verpleging thuis. Maar een gemeente die dit goed doet, heeft daar financieel geen profijt van. Deze gemeente geeft veel geld uit en de besparing zit bij de zorgverzekeraar. Er vindt geen compensatie plaats. De baten zijn niet voor de partij die de lasten draagt.

Als een buurtteam er met de huisartsen voor zorgt dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen met goede thuiszorg, zullen er minder opnames zijn in ziekenhuizen en verpleeghuizen. Ook hier wordt veel bespaard en vindt er geen compensatie plaats. Het wordt eerder ontmoedigd dan aangemoedigd.

Tot slot liggen ziekenhuizen overvol met ouderen die niet opgenomen kunnen worden in verpleeghuizen. Enkele ziekenhuizen hebben zelfs een opnamestop voor ouderen. Ook daar is het goedkopere alternatief niet de voorkeursvariant die ruimhartiger wordt gefinancierd. De recente kwaliteitsimpuls voor verpleeghuizen leidt helaas niet tot meer plekken.

Effecten meten

Ik begrijp dat het lastig is om de effecten van goedkopere maatregelen te monitoren. De mate van het gebruik van zorg is natuurlijk niet alleen afhankelijk van de inspanningen van mantelzorgers, wijkteams, wijkverpleegkundigen en huisartsen. Die hangt vooral ook af van de bevolkingssamenstelling in wijken. Maar met alle gegevens die hierover ter beschikking staan, moet het toch meetbaar zijn wat de effecten zijn van goedkopere en kwalitatieve goede zorg?

Het zijn de nationale overheid en de zorgverzekeraars die hierin kunnen sturen en kunnen zorgen dat gemeenten en wijken die het goed doen, meer geld krijgen omdat zij nog veel meer geld besparen. Ik hoop dat het nieuwe kabinet hier werk van maakt.

Elisabeth van Oostrum is voorzitter van Mezzo, de landelijke vereniging van mantelzorgers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden