OpinieOnderwijs

Wees voorzichtig met het toelaten van studenten uit China

Bescherm kennis door de toestroom van studenten uit China beter te reguleren, vinden CDJA-voorzitter Hielke Onnink en Harry van der Molen, Tweede Kamerlid CDA en woordvoerder hoger onderwijs.

De wetenschapper Jiankui He werkte op Stanford University. Na zich met westerse kennis te hebben verrijkt lokte de Chinese overheid hem terug naar China. Aldaar creëerde hij, eind 2018, de eerste genetisch gemanipuleerde baby’s, dwars tegen de medische ethiek in.

Net als He studeren duizenden Chinese studenten in het Westen, van wie meer dan 4500 in Nederland. Studenten die vervolgens ‘thuis genodigd’ worden om China wereldleider te maken op economisch, politiek, militair en wetenschappelijk terrein. Het stelt Nederland en Europa voor de vraag hoe we onze universiteiten open en internationaal houden zonder dat onze investering in kennis wordt misbruikt door een communistisch en mensenrechtenschendend regime. Daarom is het tijd om de instroom van Chinese studenten beter te reguleren.

Dat kostbare westerse kennis naar China verdwijnt is niet nieuw. De inlichtingendienst AIVD waarschuwt al jaren voor spionageprogramma’s. In 2019 constateerde zij dat Nederlandse innovaties de grens over verdwijnen. Ook blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden dat Chinese uitwisselingsstudenten met een overheidsbeurs verslag moeten uitbrengen aan de Chinese ambassade. China stuurt onderzoekers naar westerse universiteiten om kennis voor militaire doeleinden te vergaren.

In de uitverkoop

Intellectueel eigendom wordt moeizaam gerespecteerd en kosteloos overgenomen door Chinese bedrijven. Het bedrijf ASML heeft dit al ondervonden. Met een schadepost van in totaal 198 miljoen euro. Het is niet wenselijk om een Chinese muur om Nederland te bouwen. Maar Nederlandse kennis in de uitverkoop doen is het andere uiterste. We moeten onze economie en onze waarden beschermen. Dat begint al in het hoger onderwijs. Dat kan met concrete maatregelen.

Ten eerste zullen universiteiten moeten stoppen met het aanhoudend werven van studenten in China. Instellingen zetten daarvoor commerciële bureaus in. Met in Nederland opgedane kennis keert zo’n driekwart van de studenten vervolgens terug naar huis. De financiële prikkels om niet-westerse studenten naar onze universiteiten te lokken wegen niet op tegen de realiteit waarvoor de opgedane kennis wordt gebruikt. Op een Europees diploma vliegen niet per definitie Europese waarden mee naar het Verre Oosten. Er is een wijziging nodig van ‘massa is kassa’ naar een veel meer weloverwogen wervingsbeleid voor studenten.

‘Gevoelige’ studierichting

Daarnaast is het van belang dat Chinese studenten worden gescreend door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten wanneer zij zich aanmelden voor een ‘gevoelige’ studierichting. Het gaat dan om studies of onderzoek rond kennis en technologie die zowel civiel als militair kan worden ingezet. Het is hierbij van belang om te benadrukken dat het een extra veiligheidsmaatregel is, gericht op studenten van wie gevreesd wordt dat zij de in Nederland opgedane kennis op oneigenlijke wijze doorgeven aan China.

Nog te vaak beroepen universiteiten zich op ‘de vrije wetenschap’ om hieraan niet mee te werken. Maar ook universiteiten hebben een verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de samenleving.

Het screenen van studenten gebeurt na een aantal incidenten nu al met academici die afkomstig zijn uit Noord-Korea­­ en Iran. In beide gevallen richt de screening zich op ‘gevoelige’ technische studierichtingen, waarvan opgedane kennis kan worden misbruikt in de ontwikkeling van nucleaire wapens. De huidige kennis over de economische, politieke en militaire spionage van China­­ op Nederlandse universiteiten vraagt om uitbreiding van dit toezicht­­.

Naïviteit

Kortom onze kenniseconomie floreert. De internationalisering van ons onderwijs draagt daar wezenlijk aan bij, maar deze vraagt ook om meer strategie en visie. Kansen grijpen waar het kan, maar beschermen waar het moet. Dat vraagt om een regulering van de toestroom van Chinese studenten en om het indammen van het risico van ongewenste kennis- en technologieoverdracht. Het wordt tijd om de naïviteit te doorbreken in het belang van het behoud van waarden, veiligheid en onze kenniseconomie.

Lees ook

Wie zijn die migranten die CDA-minister De Jonge aan banden wil leggen?

Als het aan vicepremier Hugo de Jonge ligt, mogen er jaarlijks niet meer dan 80.000 migranten Nederland worden binnengelaten, zei hij afgelopen weekeinde. Over welke mensen heeft hij het en waar komt dat getal vandaan?

China haalt graag wijsheid uit de polder

China zoekt kennis en een andere aanpak voor het overbrengen van die kennis. Nederlandse hoogleraren zijn daarom geliefd bij de universiteiten en de liefde is wederzijds.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden