Opinie

Wees open over verborgen dierlijke ingrediënten

Een klant in een Joodse winkel in Amsterdam. D66-kandidaat voor de Europese verkiezingen Andor Admiraal pleit voor een standaardlabel op voeding dat bijvoorbeeld duidelijk maakt of een product kosher is. Beeld Hollandse Hoogte / Dingena Mol

Een standaardlabel op elk product moet in één oogopslag duidelijk maken wat vegetarisch, veganistisch, koosjer, halal en biologisch is, vindt Andor Admiraal.

Er is niemand die ooit een veggieburger of sojasteak heeft besteld in de hoop dat deze is gemaakt van dode koeien. Toch heeft een commissie van het Europees Parlement begin deze maand besloten dat veggieburgers voortaan veggiediscs moeten heten om verwarring te voorkomen.

Volgens deze loyale kompanen van de bio-industrie kunnen burgers alleen van rund worden gemaakt, terwijl consumenten toch al jaren zonder problemen kiezen uit kipburgers, visburgers en – gelukkig steeds vaker – beanburgers, sojaburgers en veggieburgers. De ophef over dit nieuws is wat overtrokken: het ging om slechts 25 leden van de door vakspecialisten gedomineerde landbouwcommissie en de kans dat het voorstel een meerderheid in het Europees Parlement haalt is klein. Maar verwarring is er wel degelijk, alleen ligt die op een ander vlak.

In India, waar ik vaak kom, staat bij elk product, op elke menukaart en bij elke schaal tijdens een buffet altijd aangegeven of iets veg is (groene stip) of nonveg (rode stip). Zo heb ik geleerd dat Snickers en KitKat veg zijn, maar Mars niet – ik vermoed dat dit iets met gelatine te maken heeft. Terug in Nederland verbaas ik mij hoe primitief wij dit hebben geregeld. Het gaat ook zeker niet alleen om vegetariërs en veganisten. Hoeveel religieuze moslims en joden weten dat de vermelding aroma op een blikje witte bonen in tomatensaus soms een eufemisme is voor varken?

Luizenbloed

Ons dieet is een onderdeel van onze identiteit, cultuur en levensbeschouwing. Zo zal ik persoonlijk nooit vlees of vis eten, maar ik heb dan weer geen probleem met zuivel. Aardbeienyoghurt die zijn rode kleur ontleent aan luizenbloed laat ik echter graag aan me voorbijgaan. Dat is het mooie van onze vrije Europese samenleving – iedereen kan zelf een keuze maken.

Sommige mensen geloven dat genetisch gemodificeerde organismen (gmo’s) verkeerd zijn en willen daar verre van blijven. Ik hoef hun opvatting niet te delen om te erkennen dat dit gaat om diep persoonlijke keuzes waar zij het volste recht toe hebben. Ik wil geen politiek die bepaalt wat mensen op hun bord leggen, maar een die de voorwaarden schept om geïnformeerde keuzes te maken.

We hebben al een duidelijk, gestandaardiseerd label met voedingswaarden: eiwit, koolhydraten, enzovoorts. Dat werkt uitstekend, juist omdat het er altijd hetzelfde uitziet. Dat ligt anders bij het oerwoud van goedbedoelde keurmerken – en misleidende logo’s die lijken op goedbedoelde keurmerken. Wat mij betreft komt er op elke verpakking ook een keuzetabel: een rijtje stippen waaruit je eenvoudig de belangrijkste principiële dieetkeuzes kunt afleiden: vegetarisch, veganistisch, halal, koosjer, wel of geen gmo’s, biologisch. Zo’n rijtje gestandaardiseerde kleuren en letters hoeft nauwelijks ruimte op het etiket in te nemen. Bovendien is het 2019: een QR-code waarmee iedereen snel de voedingswaarde- en keuzetabel op zijn mobiel kan openen is een acceptabel alternatief.

Vega-schepsnoep

Maar, zo zal de lobbyist van de voedingsindustrie tegenwerpen, productieketens zijn vaak zo complex dat producenten niet altijd kunnen garanderen dat hun product geen sporen van dierlijke stoffen of gmo’s bevatten. Prima. In dat geval mogen ze met een grijze stip aangeven dat ze het niet weten. Voor de meeste consumenten zal dat geen probleem zijn, maar anderen zullen er hun keuze op baseren. En de enthousiasteling die boodschappen doet in de biowinkel zal tegenwerpen: er is al veel informatie, als je maar wilt. Dat klopt. Wie tijd en geld heeft en wie het leuk vindt om voedingslabels uit te pluizen, die komt best een eind. Maar dit gaat iedereen aan, ook bioscoopbezoekers die gewoon willen weten welke container met schepsnoep veganistisch of halal is.

Enigszins paradoxaal staat een gebrek aan standaardisering individuele keuzevrijheid in de weg. Producenten hebben te veel mogelijkheden om consumenten zand in de ogen te strooien. Een simpel, gestandaardiseerd systeem voor de belangrijkste principiële voedingskeuzes zal het leven van veel mensen net wat aangenamer maken.

Andor Admiraal is internetondernemer en kandidaat voor het Europees Parlement namens D66

Lees ook: 

Reclames staan onterecht bol van de ‘groene’ claims. Zes recente voorbeelden op een rij

Is er nog een bedrijf dat zichzelf niét duurzaam noemt? Reclames staan bol van de ‘groene’ claims. Maar: wie te veel overdrijft krijgt een tik op zijn vingers. Een greep uit recente berispingen door de Reclame Code Commissie. 

Deze keurmerken zijn heel betrouwbaar. Die van palmolie te weinig

Om consumenten de weg te wijzen in het woud van keurmerken heeft consumentenorganisatie Milieu Centraal, op verzoek van de overheid, een lijst samengesteld met ‘echte toppers’. Het keurmerk van de Ronde Tafel voor Duurzame Palmolie (RSPO), dat als palm op een verpakking te herkennen is, valt nu van die erelijst af.

Het woud van vinkjes en labels

In de jungle van voedselkeurmerken is een schifting naar kwaliteit aangebracht. Uit een lijst met elf ‘topkeurmerken’ moet de consument makkelijker een echt duurzaam product kunnen kiezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden