Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Weer zo'n dorre reis van Paul Rosenmöller

Opinie

Willem Pekelder

Paul Rosenmöller (archieffoto) © anp
Column

PEKELDER In april schreef documentairemaakster Menna Laura Meijer in het blad van het Mediafonds een essay dat in de televisiewereld veel stof deed opwaaien. Het ging over 'neem je mee tv', reportages waarin de presentator de kijker bij de hand pakt, maar waarvan je na afloop denkt: ik ben geen snars wijzer geworden

Adriaan van Dis, Jelle Brandt Corstius, Hans Goedkoop, het is allemaal format-tv, vindt Meijer: semi-intellectuele kwaliteit, vooral bedoeld om bij de kijker zoveel mogelijk herkenning en zo weinig mogelijk onbeantwoorde vragen op te roepen. "Het is the male gaze, 'Klokhuis' voor volwassenen", concludeerde ze badinerend.

Ik ben het deels met Meijer eens. Als ik Paul Rosenmöller in Latijns-Amerika zie, denk ik: inderdaad, dit is format-tv. Zelfs de leader is precies hetzelfde als in al zijn eerdere Ikon-reportages. Maar erger is dat Rosenmöller zijn eigen bonte historie als actievoerder en politicus telkens zo weggumt. Daardoor hebben zijn reizen vaak iets dors, het wil maar niet gaan sprankelen.

In de twee afleveringen tot nu toe (El Salvador en Argentinië) laat een bijna 'anonieme' Rosenmöller vooral mensen aan het woord die het verleden van de militaire dictatuur proberen te verwerken. En hij concentreert zich op de criminaliteit. Zeker, belangrijk ¿ al stelt Rosenmöller wel erg voor de hand liggende vragen ("is het geweld hier een heikel onderwerp?") ¿ maar waarom zien we niets over de politieke context van nú? Overal zitten democratisch gekozen meestal linkse regeringen, maar wat hebben die bereikt? De kijker moet na afloop zelfs opzoeken door welke partijen die landen worden geregeerd. Dank aan Wikipedia.

Mozaïeken aanleggen
Toch een rare zaak dat stilzwijgen, als je weet dat Rosenmöller als maoïstische jongere zeer betrokken moet zijn geweest bij de revoluties in Latijns-Amerika. Hij had, zowel tijdens zijn China-reizen als nu, dat inmiddels gelouterde verleden moeten laten resoneren. Daarmee had hij de kijker een boeiend perspectief geboden: niet alleen op de idealen en (des)illusies van een werelddeel, maar ook op die van een hele (nou ja, halve) generatie hier. Er was op die manier tevens een mooie symbiose ontstaan tussen mens en programmamaker Rosenmöller.

Van Dis en Brandt Corstius leggen zulke spannende mozaïeken wél (daarin ben ik het met Meijer dus niet eens), juist door hun eigen leven en persoon te laten meeklinken: de eerste zijn Indische bloed, de tweede zijn 'russificatie'. Het gekke is dat Rosenmöller in een interview in de VPRO Gids zijn hart wél laat spreken ("Als ik terugdenk aan mijn standpunten als maoïst, kan ik alleen maar concluderen dat die heel, heel erg verkeerd waren"), maar in zijn serie niet. In het interview zegt hij verder dat hij met de crew uitgebreid heeft gediscussieerd over wat destijds het alternatief was geweest voor de rechtse dictatuur in Argentinië. "Waarschijnlijk een linkse, en die was misschien net zo erg geweest."

Waarom zien we van die pijnlijke dilemma's niets terug op tv? Waarom maakt Rosenmöller zichzelf en daarmee zijn programma zo vlak? Hij hoeft zich nergens voor te schamen of zich schuldig over te voelen, hij moet alleen beter z'n best doen om ons te raken. Gewoon wat meer 'neem je mee tv' maken.

Deel dit artikel