null Beeld

CommentaarWK voetbal

Weeg voortaan mensenrechten mee, voordat er wordt gebouwd

Redactie Trouw

De Nederlandse voetbalcompetitie is weer begonnen en datzelfde geldt voor de Duitse en de Engelse. De Belgen zijn al een tijdje bezig, in Spanje en Italië gaat de bal komend weekend rollen. Maar niet lang. Half november liggen al die competities stil, een bizar gevolg van het even bizarre besluit om het wereldkampioenschap voetbal te houden in Qatar. Een klein, bloedheet land zonder voetbalgeschiedenis dat mede dankzij omkoping organisator werd van een evenement dat met de Olympische Spelen het grootste sportfestijn ter wereld is.

Een onverdeeld succes wordt het WK niet voor het land. Er kwam veel kritiek op de keuze voor het gasstaatje: niet alleen vanwege die hitte en vanwege de schendingen van de mensenrechten in het land. Maar ook omdat bleek dat de vele gastarbeiders die de benodigde stadions, gebouwen, wegen en andere infrastructuur bouwden vaak beroerd werden behandeld: geen rechten, nauwelijks bewegingsvrijheid, onderbetaald en lange werktijden bij temperaturen boven de 45 graden. Onder de bouwvakkers uit landen als Nepal, Bangladesh en de Filippijnen zijn slachtoffers gevallen. Mogelijk gaat het om een paar duizend mensen.

Uitstekende zaken

Voor veel bedrijven is het WK nu al een succes. Zij sleepten de opdrachten om Qatar WK-klaar te maken in de wacht. Ook Nederlandse bedrijven kregen die, meldde Trouw vorige week. Ingenieursbureaus en architectenbureaus hebben er waarschijnlijk uitstekende zaken gedaan. Bij een prestigieus project als het WK zal het steenrijke Qatar niet op een paar rial meer of minder hebben gekeken.

De meeste van de betrokken bedrijven deden geen onderzoek naar de arbeidsomstandigheden in Qatar. Vragen erover stelden ze ook niet. Sommige hadden al eerder in het land gewerkt. Directe verantwoordelijkheid voor de beroerde arbeidsomstandigheden hadden zij hoogstwaarschijnlijk niet. En je kunt je afvragen tot hoe ver de indirecte verantwoordelijkheid van ingenieurs- en architectenbureaus en leveranciers van led-lampen en stalen steunbalken reikt.

De bedrijven keken slechts naar de commerciële mogelijkheden. Het ministerie van buitenlandse zaken deed dat ook toen het in 2012 een taskforce oprichtte die zich inzette voor de kansen van Nederlandse bedrijven in Qatar. Dat ministerie wist toen al van de mensenrechtenschendingen, net als van de beroerde arbeidsomstandigheden. De taskforce werkte gewoon door. Er viel immers geld te verdienen en vrijwel niemand in Nederland die daarover viel.

Tegen die achtergrond geeft het geen pas om spelers van het Nederlands elftal op te roepen om het WK te boycotten of de keuze voor Qatar te hekelen. Waarom zouden zij hun nek moeten uitsteken waar anderen dat niet deden? Maar laat dit wel een les zijn om bij een volgende keer vooraf de mensenrechten zwaar mee te wegen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden