Opinie

We zijn allemaal beter af als het UWV zijn werk goed kan doen

Beeld ANP

Niemand wint als het UWV blijft falen, constateren verzekeringsarts Wim van Pelt van Novag en FNV-bestuurder Erica Hemmes.

Afgelopen maand kwam uitvoeringsinstituut UWV weer beschamend in het nieuws, met onterechte uitkeringen aan arbeidsongeschikten. Tussen de regels door kon je het verwijt proeven dat mensen profiteren van het falende UWV. Maar helemaal niemand wint, als het UWV faalt.

Het UWV worstelt al jaren met tienduizenden achterstallige dossiers. Elk jaar zijn er minimaal 75 verzekeringsartsen of keuringsartsen te weinig. Je kon erop wachten, want uit de politiek regende het vijftien jaar lang wel extra UWV-taken, maar geen extra geld. Neem de gigantische herbeoordelingsoperaties in de WAO (2005), de (her)beoordelingen in de Wajong (2013), de grotere rol van het UWV bij de beoordeling in de eerste twee ziektejaren (de zogenaamde RIV-toets) plus invoering van de eerstejaars Ziektewetbeoordeling (2015), de alsmaar strengere keuringen van zieke werklozen en flexwerkers.

Ook ervoer het UWV als eerste de gevolgen van de privatisering in de sector. Verzekeraars mogen hun zieke werknemers vaker laten herbeoordelen en het UWV is verplicht deze keuringen met voorrang uit te voeren. Zodra een werknemer zijn recht op een uitkering verliest of definitief arbeidsongeschikt raakt, maakt de verzekeraar meer winst, dus wordt herbeoordeling steeds vaker aangevraagd.

Papieren dossier

De UWV-leiding heeft daartegen vooral bureaucratie ingezet. Via de zogenoemde ‘verlengde-armconstructie’ worden – om maar meer keuringen uit te voeren – op grote schaal niet-bevoegden ingeschakeld, zoals geneeskundestudenten, verpleegkundigen en artsen die niet voor dit vak opgeleid zijn. Dit leidt vanzelfsprekend ook tot onwettige vormen van hulp. Wij kennen situaties waarin verzekeringsartsen meer dan tien onbevoegde werknemers overzien, terwijl maar vier zijn toegestaan. Daarnaast zien we steeds vaker de ‘theoretische beoordeling’: alleen het papieren dossier lezen, zonder de zieke werknemer in de ogen te kijken. Dat pakt voor iedereen nadelig uit.

Als verzekeringsartsen niet de kans krijgen hun vak goed uit te oefenen, krijgen arbeidsongeschikten geen faire beoordeling of missen ze passende begeleiding. Een slechte claimbeoordeling tast de rechten van alle premiebetalers aan. Verzekeringsartsen kunnen minder persoonlijke aandacht geven aan mensen met zwaar psychisch of lichamelijk letsel, met allerlei gevolgen voor het genezingsproces.

Te lage uitkering

Sommige mensen ontvingen misschien ten onterechte een uitkering. Maar minstens evenveel werknemers kregen geen of een te lage uitkering. Grote groepen uitkeringsgerechtigden werden na de eerste beoordeling nooit meer opgeroepen voor herbeoordeling. Een afspraak belandt onderop en de zieke die misschien weer had willen werken, raakt vergeten. Ook dat komt voor. ​

Ziek of gezond: we zijn allemaal beter af als het UWV zijn werk goed kan doen. Verzekeringsartsen en arbeidsongeschikten zitten vast in het drijfzand van politieke wensen. De politiek moet daarom zijn wensen intomen en geld vrijmaken om minimaal 75 extra verzekeringsartsen per jaar op te leiden. Het UWV moet op zijn beurt de nieuwe artsen gaan opleiden en inzetten.

De UWV-leiding mag de verwachtingen in Den Haag beter gaan managen en prioriteren. Nu krijgen bijvoorbeeld arbeidsongeschikte werklozen en flexwerkers een veel haastiger beoordeling dan werknemers, waardoor ze sneller hun uitkering verliezen. Als verzekeringsartsen al die eerstejaars ziektewetbeoordelingen mogen vervangen door reguliere begeleiding, krijgt ook deze groep tijd voor verantwoord herstel én een faire beoordeling. Zo eenvoudig kan de politiek ervoor zorgen dat de premies belanden bij de mensen die de uitkering écht nodig hebben.

Lees ook

UWV laat verpleegkundigen wachtlijsten met arbeidsongeschikten wegwerken

Uitkeringsinstantie UWV heeft tegen de regels in zeker 1900 arbeidsongeschikten een levenslange uitkering toegekend. Dat zeggen ingewijden tegen RTL Nieuws. 

Die levenslange uitkering is terecht

Dit keer heeft het UWV een goede beslissing genomen door 1900 langdurig arbeidsongeschikten een levenslange uitkering toe te kennen, meent Nico van Hemmen, directeur Human Capital Services.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden