Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

We moeten onze cultuur waarderen en uitdragen

Opinie

Pieter Heerma

Sinterklaas en Baba Achour, een traditionele Marokkaanse figuur, samen op bezoek in Vianen. © anp

Weg met het cultuurrelativisme en de omarming van de multiculturele samenleving, betoogt CDA-Kamerlid Pieter Heerma.

Onze samenleving is gegrond op waarden en normen uit de joods-christelijke traditie. Deze waarden en normen zijn tegenwoordig echter niet vanzelfsprekend meer. We zijn niet langer in staat ze te benoemen, omdat ze te lang zijn verwaarloosd. Ze worden ook steeds minder overgedragen aan komende generaties of aan nieuwkomers in ons land. Een samenleving die zijn eigen waarden en normen niet onderhoudt, is niet weerbaar en raakt verweesd.

Het is geen toeval dat samenlevingen in West-Europa tot de beste, rijkste en gelukkigste stukjes op de aardbol behoren. Ook de vrede, veiligheid en mensenrechten die tekenend zijn voor dit deel van de wereld zijn geen toevallige samenloop van omstandigheden. Het is iets om trots op te zijn en te koesteren. Gezond en bescheiden patriottisme. Volgens Montesquieu en vele andere denkers is dat een belangrijk fundament onder een democratische samenleving.

Cultuur en identiteit zijn historisch gegroeid. Ze zijn geen product van individuele keuzevrijheid. De Nederlandse samenleving is tegenwoordig echter in toenemende mate op individuele rechten gebouwd. Iedereen wil meer, maar moet steeds minder.

Kosmopolitische elite
Om aan alle individuele behoeften te voldoen is een grote, onpersoonlijke en bureaucratische overheid gebouwd. In plaats van die grote overheid moet weer een sterke samenleving ontstaan. Waarin iedereen zowel rechten als verantwoordelijkheden heeft. Het gaat niet om jouw individuele rechten, maar om je plichten om te doen wat goed is voor de samenleving als geheel. Dat zou weer de boventoon moeten voeren.

Dit betekent ook een einde aan cultuurrelativisme en het verheerlijken van de multiculturele samenleving door onze kosmopolitische elite. Tradities moeten niet langer worden gezien als iets van een xenofobe bevolkingsgroep, dat je moet kleineren of stukmaken. Want daardoor zitten we nu met toenemend ongemak en onzekerheid over de vraag wat onze leidende cultuur eigenlijk moet inhouden. Mensen raken verdwaald in de eigen samenleving. Intussen ervaren ze alleen maar meer dreigingen van buiten, zoals de groeiende stroom vluchtelingen of de terreurdreiging.

De tolerantie waar Nederland in het buitenland om bekend staat, is verworden tot 'zoek het zelf maar uit, als je mij er maar niet mee lastig valt'. Iedereen moet zelf maar weten hoe men zich wenst te gedragen en eigenlijk moet alles maar kunnen. Dat wordt nieuwkomers ook meegegeven als ze zich hier vestigen.

Schiftende smeltkroes
Bij integratie zou sprake zijn van een 'smeltkroes van culturen'. Maar wanneer de temperatuur in de smeltkroes te hoog oploopt, gaat de boel schiften en kun je integratie vergeten. Dat is precies wat gaande is. Wil integratie kans van slagen hebben, en wil het geen splijtzwam worden, dan moeten we ons realiseren dat onze geschiedenis en onze cultuur ons hebben gebracht waar we nu zijn. En dat een samenleving met een rijke historie als de onze meer is dan een paar naast elkaar levende culturen.

Zonder stevige wortels word je makkelijk omvergeblazen. We moeten onze leidende cultuur veel openlijker gaan waarderen en uitdragen. Anders zal de integratie blijven falen, en de solidariteit steeds verder uitgehold worden. Dit vraagt ook van ons als politici niet een relativerend, maar een op waarden gebaseerd verhaal. Het vraagt om meer aandacht voor het uitdragen van onze kernwaarden in het onderwijs, in het publieke debat en in de samenleving.

Deel dit artikel