ColumnSylvain Ephimenco

We moeten niet verzanden in hysterisch en dom historisch revisionisme

Wie nu nog de wereldklassieker ‘Gone with the Wind’ wil zien, kan nog altijd een dvd kopen. Maar op de Amerikaanse streamingdienst HBO Max, die straks ook in Nederland zal uitzenden, zal dit voorlopig niet mogelijk zijn. Eergisteren werd bekend dat HBO Max de film van Victor Fleming (8 Oscars voor deze film uit 1939), die met 3,44 miljard dollar omzet (inflatie inbegrepen) de meest succesvolste film aller tijden blijft, uit zijn aanbod terugtrekt. Midden in het wereldwijde protest over de afschuwelijke dood van George Floyd en tegelijk met het lanceren van zijn nieuwe streamingdienst, wenst HBO kennelijk geen risico’s te nemen: de film romantiseert de slavernij en moet (tijdelijk) weg.

De beschuldigingen van racisme zijn niet nieuw. Drie jaar geleden, na 34 jaar onafgebroken vertoning, haalde een Amerikaanse bioscoop in Memphis het meesterwerk uit de roulatie. Een woordvoerder van HBO Max verduidelijkte gisteren dat deze vorm van censuur te maken heeft met raciale vooroordelen uit vroegere tijden die nu gecorrigeerd moeten worden: “Deze racistische typeringen (in de film, se) waren toen fout en zijn dat nu nog steeds”.

Racistische Disneyfilms

En nu we toch bezig zijn het verleden tot op de millimeter met de bril van nu te inspecteren, wat denken we van die vermeende racist en antisemiet (nooit echt bewezen) Walt Disney? Zijn tekenfilms die bijna een eeuw lang kinderen in extase brachten, zijn ook niet van vette smetten vrij. ­De Engelse hoogleraar Victoria Cann vond na bestuderen van alle (!) Disneyfilms dat kinderen hier niet mee gebaat zijn. Zo is ‘Aladdin’ (1992) racistisch omdat alle goede personages blank zijn en de slechteriken zwart. Hetzelfde geldt voor ‘de Leeuwenkoning’ (kwaadaardige Scar is veel donkerder dan andere personages) en in ‘Jungle Book’ (1967) is King Louie, die een zwarte moet voorstellen, een aap!

Gelukkig komt Netflix, in deze getroebleerde tijden, binnenkort met de film ‘Da 5 Bloods’ van de zwarte regisseur Spike Lee over zwarte Vietnamveteranen. Gisteren las ik een interview met de filmmaker waarin hij zich over een blanke man uit vroegere tijden kwaad maakte: “We hebben nooit vernomen dat George Washington, de eerste president van Amerika, 123 slaven bezat. Dat hebben ze weggelaten! Opzettelijk!”

Kijk, in Londen is onlangs een standbeeld van Winston Churchill beklad en de man van ‘Bloed, zweet en tranen’ wordt straks misschien als racist omvergehaald en krijgt een knie in zijn bronzen nek. Maar hoeveel standbeelden van George Washington zijn er niet over de VS en de rest van de wereld neergezet? Het wordt een klus om die dingen omver te halen. En hoe moet je Washington D.C., de hoofdstad van de VS, voortaan noemen? De martelgang van George Floyd heeft terecht een ongekend elan van solidariteit en protest tegen racisme veroorzaakt. Maar hoe langer dit verschijnsel voortduurt, hoe meer het dreigt in een vorm van hysterisch en dom historisch revisionisme te verzanden.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden