OpinieGezag

We kunnen best zonder de traditionele vader

Het ontbreken van gezag en van een vaderfiguur is een probleem, schetste Frank Koerselman. Studente Emma Sofie Achterberg denkt daar anders over. 

Volgens emeritus hoogleraar psychiatrie en psychotherapie Frans Koerselman verdwijnt de vaderrol in het gezin, en dat zou riskante gevolgen voor de samenleving hebben (Trouw, 2 maart). In het ‘echte leven’ lopen nieuwe generaties tegen ‘vaderlijke waarden’ zoals hiërarchie en doorzettingsvermogen aan, omdat ze hier niet mee zijn opgevoed. Het ontbreken van deze vaderrol dringt door in de samenleving. Politie, ministers en leraren hebben steeds minder gezag en dat zorgt voor problemen. Een interessante theorie, maar er zitten wat problemen in zijn redeneringen.

Met deze veranderde opvoeding lijkt hij een verklaring te willen geven voor het hoge aantal burn-outs onder jongvolwassenen, maar hiermee worden andere factoren over het hoofd gezien. Er zijn genoeg feiten die erop wijzen dat jongvolwassenen meer belast worden dan eerdere generaties. Deze verklaring is daarom te kort door de bocht. Hij impliceert dat kinderen tegenwoordig vooral verwend worden en nooit ‘’nee’’ te horen krijgen. Door dit zo over te brengen volgt natuurlijk gemakkelijk de conclusie dat het probleem bij de opvoeding ligt, maar een meer ‘liberale’ manier van opvoeden hoeft niet per definitie hetzelfde te zijn als verwend worden. Het klinkt een beetje als ‘de jeugd van tegenwoordig!’, wat we allemaal wel roepen over de generaties na ons. Wellicht moeten de hiërarchische structuren in de samenleving juist innoveren, zoals de opvoeding al mee beweegt met de tijd.

Koerselman stelt dat de vaderrol niet per definitie de rol van de vader hoeft te zijn en dat ook de moeder deze rol op zich zou kunnen nemen. Hij suggereert echter wel dat er bepaalde gender-gebonden eigenschappen zijn die bij deze traditionele rolverdeling passen en dat daar wel wat voor te zeggen valt. Deze redenering valt onder de categorie ‘naturalistische drogreden’. Dit houdt in dat je uit een feit niet kan afleiden dat iets ook zo zou moeten zijn. Als we dat wel zouden doen, zouden we kunnen zeggen dat mannen geen kantoorbanen moeten hebben omdat ze fysiek sterk gebouwd zijn, of dat mensen met ADD vanwege hun studieproblemen niet zouden moeten studeren. De kracht van onze moderne samenleving ligt juist in het feit dat we niet alleen op onze biologische natuur hoeven voort te bouwen maar veel meer dan dat kunnen. Het is dan ook onjuist om te stellen dat we terug moeten naar een traditionele rolverdeling of traditionele structuren, puur omdat dat biologisch makkelijker voor ons is.

Lees ook:

De vaderrol in onze samenleving verandert. En dat is riskant

Frank Koerselman, emeritus hoogleraar psychiatrie, ziet een toenemend gebrek aan hiërarchie en gezag. De samenleving ‘ontvadert’, schrijft Koerselman in zijn nieuwste boek. En dat zou riskant zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden