OpinieVleesconsumptie

We komen er echt niet zonder de vegaburger

null Beeld

Vleesvervangers zijn juist heel nuttig bij de zo noodzakelijke vermindering van de vleesconsumptie, stelt Pablo Moleman.

Pablo Moleman

Eet geen vleesvervangers, kies voor groente, stelt kookboekauteur Karin Luiten (Trouw, 7 mei). De noodzaak om minder vlees te eten onderschrijft zij, maar vleesvervangers hebben we niet nodig. Groenten zijn veel lekkerder, meent zij.

Groentegerechten kunnen inderdaad heerlijk zijn. Maar laten we andere goede oplossingen niet uitsluiten op basis van persoonlijke voorkeuren. De nood is daarvoor te hoog. En helaas is het betoog van Luiten vooral gebaseerd op onderbuikgevoelens en vage verdachtmakingen.

“Hoe duurzaam is het als je zoveel energie nodig hebt om vleesvervangers te produceren?” vraagt zij bijvoorbeeld retorisch. Zeer duurzaam, is het ongegeven antwoord. Een vegaburger stoot 8 keer minder CO2 uit en 56 keer minder stikstof dan een rundvleesburger, en verbruikt 6 keer minder water, volgens het RIVM. En ja, bonen zijn nóg iets duurzamer. Maar tegen een bijna 90 procent uitstootreductie zeg ik ook geen nee.

Luiten noemt vleesvervangers ‘zwaar bewerkt industrieel knutselvoer’. Soortgelijke suggestieve termen worden steeds vaker door de vleeslobby gebezigd om vervangers in diskrediet te brengen - even vergetend dat de eigen burgers, balletjes en vleeswaren óók bewerkt zijn. Luiten bewijst die lobby met haar essay een dienst.

Het klopt dat veel onderzoek uitwijst dat hoogbewerkte producten bijdragen aan obesitas. De vraag is echter of dit toepasbaar is op vleesvervangers. Het probleem met hoogbewerkte producten zoals frisdrank en snacks is niet de bewerking zelf, maar de vele calorieën waar nauwelijks voedingswaarde tegenover staat. Bij vleesvervangers is dat anders. Ze bevatten eiwitten, vitamines en mineralen. Vergelijken we vleesvervangers met hun dierlijke evenknieën, dan bevatten ze doorgaans minder calorieën, minder verzadigd vet en zelfs voedingsvezels, die in vlees niet voorkomen. Nitriet, de stof die maakt dat vleeswaren worden geclassificeerd als kankerverwekkend, ontbreekt in de vervangers.

Vleesvervangers worden steeds populairder, terwijl de verkoop van rund en varken daalt. Beeld ANP
Vleesvervangers worden steeds populairder, terwijl de verkoop van rund en varken daalt.Beeld ANP

Dat vleesvervangers niet in de Schijf van Vijf zouden staan, is simpelweg onjuist. Vleesvervangers vallen onder de eiwitcategorie, maar net zoals vlees alleen onder voorwaarden. Veel vleesvervangers vallen erbuiten, evenals veel vleesproducten, maar voor zowel carnivoor als planteneter zijn Schijf van Vijf-opties beschikbaar. Luitens indeling, waarin vleesvervangers ‘ongezond’ zijn en vlees niet, is dus veel te simplistisch. Bovendien: een gezondheidspurist zal zich misschien tot de Schijf van Vijf willen beperken, maar de meesten onder ons willen best wel eens zondigen met een kroket, wat volgens het Voedingscentrum ook prima kan. Waarom zou dat geen vegakroket kunnen zijn?

Laatste argument: vleesvervangers zijn ‘booming business’ en dus per definitie fout. Op de mores van de voedingsindustrie is zeker veel aan te merken, maar dat is geen reden om alles wat er vandaan komt af te wijzen. Dat de voedingstechnologen en marketeers nu hun aandacht hebben verlegd van groene ketchup of het zoveelste sportdrankje naar vleesvervangers, en de continue verbetering daarvan, is juist toe te juichen.

Want vleesvervangers zijn ontzettend nuttig. Anders dan Luiten beweert, is het voor velen allesbehalve eenvoudig om dagelijkse voedselroutines te veranderen. Al helemaal voor wie een gezin en drukke baan heeft. Veel gezinnen eten regelmatig aardappelen-groenten-vlees. Laat je het vlees weg, dan valt er een gat op je bord.

De belangrijkste reden dat mensen vlees eten is dat ze het lekker vinden. Vleesvervangers proberen aan te sluiten bij die behoefte, in plaats van alleen te overtuigen via het hoofd, en dat doen ze met groeiend succes. Met ‘groenten is veel lekkerder’ komen we er niet. Of, zoals cabaretier Jasper van Kuijk treffend schreef: ‘Er zijn meerdere smaken vegetarisch en we gaan ze allemaal nodig hebben. Het gaat erom dát we vegetarisch (en vegan) gaan eten, het hoe zal me worst wezen.’

Lees ook:

Vleesvervangers zijn booming business. Laat je niet foppen en kies voor groente

Minder vlees eten is een heel goed idee, schrijft Karin Luiten. Een te goed idee om het aan de voedingsindustrie over te laten. Want heus, vegetarisch eten zónder nepgyros en lokgroenten is veel lekkerder.

Geen enkele Europeaan eet zo veel vleesvervangers als de Nederlander

Nederlanders eten meer vleesvervangers dan andere Europeanen. Dat blijkt uit onderzoek van de internationale voedingsorganisatie ProVeg in elf Europese landen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden