OpinieVN-verdrag handicap

We hebben de plicht slechthorenden gelijke kansen te bieden

We hebben de plicht om de twee miljoen slechthorenden gelijke kansen te bieden, schrijven René van der Heijden van Oorfonds Nederland en Wil Verschoor van patiëntenorganisatie Hoormij NVVS.

Ruim twee miljoen Nederlanders worstelen met een gehooraandoening. Ze hebben, jong en oud, een voor de buitenwereld vaak onzichtbare beperking, staan in meer of mindere mate buitenspel en moeten vechten om erbij te horen. Als maatschappij kunnen we daar iets aan doen. Sterker nog: omdat Nederland vier jaar geleden het VN-verdrag handicap ratificeerde, is het verplicht in actie te komen voor een samenleving die toegankelijk is voor alle mensen met een beperking, dus ook slechthorenden. Met dezelfde kansen en mogelijkheden.

Wie volop in het arbeidsproces zit en de pech heeft slechthorend te zijn, heeft grote kans op uitval en arbeids­ongeschiktheid. Zo hebben slecht­horenden gemiddeld 15 procent minder vaak werk dan goedhorenden. Recent onderzoek wijst ook op een verband tussen slechthorendheid en cruciale hersenfuncties: mensen met gehoorproblemen hebben een vijf keer zo ­grote kans op dementie vergeleken met goedhorenden. Omdat gehoorverlies veelal wordt geassocieerd met veroudering, is het ook niet iets waar onbevangen over wordt gesproken. Het is net als grijs haar en stramme knieën: geen sexy onderwerp om een goed gesprek over te beginnen.

Slechthorenden voelen zich minder betrokken bij een gesprek en doen er ­alles aan om dat te compenseren door geconcentreerd te luisteren. Het kost veel inspanning om met volle aandacht een gesprek te voeren en vervolgens is er de onzekerheid of alles goed is verstaan. Er wordt gelachen: heb ik de grap gemist of lachen ze me uit? De slechthorende kiest dan vanzelf voor de gemakkelijke weg en gaat dingen vermijden. Niet meer naar café, bioscoop of theater, verjaardagen overslaan omdat je er toch niets van meekrijgt en etentjes mijden, omdat ze dodelijk vermoeiend zijn. Als dan ook nog de mensen in de omgeving geïrriteerd raken, omdat ze hun woorden steeds moeten herhalen, laten de gevolgen zich raden: gevoelens van uitsluiting, isolement en eenzaamheid.

 Het ongecompliceerde goede horen komt nooit meer terug

Voor een buitenstaander lijkt het misschien simpel: gaan je ogen achteruit, dan ga je naar de opticien voor een bril, wordt het gehoor minder, dan neem je een gehoorapparaat en kun je alles weer horen. Een wijdverbreid misverstand. Het blijft behelpen, ondanks betere hoortoestellen, de laatste elektronica in hypermoderne apparaten of mogelijkheden om via in de hersenen geïmplanteerde elektroden mensen te laten horen. Het ongecompliceerde goede horen komt nooit terug.

Slechthorenden zullen niet snel de barricaden opgaan om betrokkenheid bij de samenleving te eisen. Wat kan Nederland doen vanuit de wetenschap dat het VN-verdrag verplichtingen oplegt voor toegankelijkheid? In ieder geval technologie verplicht stellen in openbare gebouwen, zoals ringleidingen, waardoor slechthorenden goed kunnen functioneren. Daarnaast kantoren niet te veel indelen in ruimtes met veel werkplekken op weinig vierkante ­meters: bedrijfsartsen kwamen kort ­geleden tot de conclusie dat het geluid in zo’n kantoortuin zelfs voor goed­horenden vaak gekmakend is.

Dat gehoorproblemen veelal worden veroorzaakt door blootstelling aan h­arde geluiden, slijtage door ouderdom of een verwaarloosde oorontsteking is bekend.

Sinds kort weten we ook dat erfe­lijke factoren in veel gevallen een grote rol spelen: er zijn inmiddels zo’n 170 ­erfelijke mutaties gevonden die kunnen leiden tot gehoorproblemen. Verder is er nog relatief weinig bekend over de precieze processen in het oor die tot slechthorendheid leiden, laat staan dat we ze kunnen oplossen. Meer onderzoek is nodig. Voor de financiering hiervan zijn particulieren al initiatieven ­gestart, maar ook de inclusieve samenleving heeft er een belangrijke rol in.

Lees ook:

De drie doelstellingen van de ‘minister’ van gehandicaptenzaken

Den Haag heeft te weinig aandacht voor mensen met een handicap, vindt Rick Brink, de officieuze minister op dit terrein.

Nederland krijgt een onvoldoende voor de positie van mensen met een beperking

De positie van mensen met een beperking in Nederland is verslechterd. Het land krijgt een onvoldoende in een rapport dat aan de Verenigde Naties wordt aangeboden. 

Leerlingen met en leerlingen zonder beperking komen elkaar op deze school veel tegen

Gehandicapten in Nederland komen moeilijker mee in de samenleving dan een paar jaar geleden. Hoe komt dat? Op het Dominicus College in Nijmegen zitten havo- en vwo-leerlingen met en zonder beperking samen in de klas. Dat is uniek in Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden