null

OpinieDe Derde Kamer

We hebben allemaal baat bij een humaan migratiebeleid, zeker aan de randen van Nederland

Niet wegwensen, ophemelen of wegkijken, maar een ­realistisch, humaan migratiebeleid, bepleit Barbara Oomen, hoogleraar rechten aan het University College Roosevelt (UU) in Middelburg, en kandidaat-Kamerlid voor de PvdA. Daar kunnen we allemaal baat bij hebben, en zeker aan de randen van Nederland.

Met een kersverse klas liep ik vorige week door een mistig Middelburg. Coronaproof, en dus een op een. Zo slenterde ik met Rodrigo uit Peru langs het Schuttershof, waar Zeeland ooit Belgische vluchtelingen ontving. Waarde ik met Willem uit Nieuw-Zeeland langs de Waalse gemeente, gebouwd door Hugenoten. Met Liv, uit Engeland, langs het slavernijmonument, symbool voor eeuwenlange internationale handel en de donkere kant ervan.

Zeeland ziet het College waar zij komen studeren als een succes. Jonge mensen van over de hele wereld gaven de stad en de regio een impuls. “Voor jullie er waren kon je hier niet eens een cappuccino bestellen”, verzuchtte een Middelburger eens.

De Derde Kamer

De Derde Kamer geeft stem aan mensen buiten de Randstad. Hun perspectief op maatschappelijke thema’s wordt niet zo snel gehoord in Den Haag. In dit virtuele parlement van Trouw doen ze vast voorstellen aan de nieuwe Tweede Kamer en het aankomend kabinet. Deze keer: asiel en migratie

null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

Gezichten van migratie

Het laat ook zien hoeveel gezichten migratie heeft. Welke kansen die biedt voor een regio als Zeeland, maar ook hoe belangrijk het is om migratie te managen. Niet weg te wensen, niet op te hemelen, te managen op een realistische, coherente manier. Dit vanwege een aantal waarden die juist aan de randen van Nederland dubbel belangrijk zijn.

Ik noem er vier.

Bestaanszekerheid, om te beginnen. Zeeland heeft de krapste arbeidsmarkt van heel Nederland – een kwart van de bedrijven komt personeel tekort. Zonder Nadia uit Spanje zaten de cliënten van zorginstelling de Tragel de hele dag binnen. Zonder Janusz uit Polen rotten de conferenceperen op de grond. Zonder Elvira uit Rusland bleef die markt potdicht voor chemiebedrijf Dow uit Terneuzen.

Leefbaarheid, natuurlijk. Zeeuws-Vlaanderen nam niet zonder reden een stand op de emigratiebeurs, want waarom vertrekken naar het buitenland als er hier ook rust en ruimte is. Nog steeds sluiten er cafés, buurtwinkels en huisartsenposten. Daarbij voorspelde het CBS in 2017 dat de Zeeuwse bevolking tot 2040 alleen maar zou dalen. Door de vergrijzing, en het wegtrekken van de jongeren.

Nu is het tij gekeerd, grotendeels door migranten. Een gezin kan de dorpsschool al openhouden, en houdt daarmee de ziel in het dorp.

Toekomstgerichtheid, ten derde. De Noorse windmolenmakers, de Syrische kok, mijn Turkse collega die in deze tijd ademmaskers ontwerpt, de Canadese illustrator: zij brengen allemaal frisse ideeën en openen wegen naar een nieuwe economie. Ooit kreeg de Stichting Zeeuwse Vlegel ontwikkelingshulp uit Bhutan om ouderwetse tarwe­soorten in ere te herstellen. Dit vormt nu de basis van het geweldige Zeeuwse vlegelbier.

Solidariteit, tot slot. Wij herdachten deze week de Watersnoodramp uit 1953, waarna hulp uit de hele wereld toestroomde (de houten geschenkwoningen uit Noorwegen, Zweden en Oostenrijk zijn populairder dan ooit). Zo voelen veel Zeeuwen, in deze tijden, een knoop in hun maag als zij kinderen in Griekenland op de koude natte grond zien slapen.

Het is niet zonder reden dat uit ons onderzoek blijkt dat acht van de dertien Zeeuwse gemeenten na vaak diep emotionele raadsvergaderingen de Coalition of the Willing rondom de vijfhonderd kinderen uit ­Griekenland steunde. En eerder onderzoek laat zien dat 66 procent van de Zeeuwen vindt dat de eigen gemeente vluchtelingen op moet vangen. In beide gevallen hogere aantallen dan in de rest van Nederland.

Ook grote uitdagingen

Maar er is nog een belangrijke reden om ­migratie goed te managen: de grote uit­dagingen die ze biedt. Zo vinden jongeren, en ouderen, hier vaak geen betaalbaar huis omdat beschikbare woningen vol zitten met arbeidsmigranten. Die daar vaak weer absurde prijzen voor betalen, en verder ook werken onder beroerde omstandigheden.

Zo, ook, vinden nieuwkomers vaak slecht aansluiting, op school en in de gemeenschap. En moeten onze donkere studenten wel heel vaak hun tas openen in de supermarkt of hun ID laten zien.

Veel van deze problemen komen niet voort uit migratie, maar zijn de resultaten van de kabinetten-Rutte die een kloof hebben gecreëerd waar wij allemaal last van hebben. Zoals de woningnood, die in deze kabinetsperiode verder opliep met 90.000 woningen. Het blinde geloof in marktwerking, waardoor nieuwkomers vaak voor veel geld heel weinig Nederlandse les kregen.

Er waren de extra klappen voor de regio, zoals de bezuinigingen richting plattelandsgemeenten, die daarmee geen geld hebben voor de bibliotheek, het zwembad en al ­helemaal niet om nieuwkomers goed te helpen. Het gebrek aan investeringen in de dorpen, bijvoorbeeld in het openbaar vervoer. Zo herinner ik mij een statushoudster die iedere dag om vier uur weg moest van haar stage hier omdat de laatste bus naar Hansweert om vijf uur vertrekt. Op deze fronten snakken zo veel mensen naar een eerlijker koers.

Toch vraagt het managen van migratie ook een eigen, coherent beleid. Nederland kende in de afgelopen decennia twee perioden: die van het naïeve multiculturalisme, met onverschilligheid verpakt als tolerantie. Daarna, al meer dan twintig jaar, de tijd waarin migratie automatisch gekoppeld werd aan woorden als crisis, en probleem, waar vooral links met een boog omheen liep.

Geen zielige gevallen

Een realistisch, humaan migratiebeleid is anders. Het ziet migranten als mensen. Niet als productiekrachten, niet als zielige gevallen, niet als bedreiging. Mensen. Met dromen, zorgen en rechten. ‘Meer regels, minder rechten’, zo vatte minister Ankie-Broekers Knol het VVD-beleid samen. Dit moet omgekeerd: meer rechten, minder regels. Rechten, op goede arbeidsomstandigheden. Een betaalbaar huis. Echt goed onderwijs. Dat is goed voor ieder mens in Nederland en dus ook voor migranten.

Straks, rond verkiezingstijd, schallen ­ongetwijfeld weer sombere stemmen op omineuze muziek dat Nederland vol is. Die klinken vanuit de radio terwijl Amparo ­Peter aankleedt voor een rondje door Clinge in de rolstoel. Terwijl Alexandru samen met Simon de koffie zet voor de collega’s die de prei oogsten. Terwijl Liv haar college voorbereidt. Mensen, aan het werk. In een regio die zich klaarmaakt voor een toekomst die zonder hen niet mogelijk is.

Lees ook:

De schaduw van Moria: opvang van vluchtelingen als eeuwig twistpunt in de politiek

Het conflict over de opvang van migranten in Griekse vluchtelingenkampen brak de coalitie bijna in tweeën. Hoe migratie een ideologische splijtzwam zal blijven, ook na de verkiezingen.

De regio’s worden vaak behandeld als lastige kinderen

De bestuurlijke en ruimtelijke verrommeling versterkt het regionaal onbehagen dat ‘de provincie’ de offers moet brengen voor verduurzaming. Een nieuw kabinet moet de ruimtelijke ordening in het land beter ter hand nemen, stellen Caspar van den Berg, hoogleraar bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en zelfstandig onderzoeker Annemarie Kok. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden