null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

We grijpen naar het ritueel: bidden, of een kaarsje branden voor Peter R. de Vries

Stevo Akkerman

Deze column komt uit Denekamp. Ik weet dat ik niet mag zeggen dat dat ver weg is, want het is maar waar je vandaan komt. Vanuit Oldenzaal bijvoorbeeld is het maar 9,5 kilometer. Maar ik kwam uit Rotterdam, en dat was best ver.

Ik ging naar Denekamp vanwege het bidden, dat zal ik zo uitleggen, maar eerst moet ik zeggen dat het de dag was na de aanslag op Peter R. de Vries. Mijn hoofd was vol van wat er was gebeurd, en onderweg ging het op de radio nergens anders over, de ontzetting was overal voelbaar.

Heel Holland bidt, dacht ik, maar ik wist dat dat niet helemaal waar was, want ik had ook gezien dat mensen op twitter lieten weten dat ze niet baden, maar wel kaarsjes brandden. En ik vroeg me af of dat eigenlijk niet hetzelfde was. Het toeval – want dat bestaat – wilde dat ik juist over zulke dingen een gesprek zou hebben met auteur en priester André Zegveld, voormalig abt van het benedictijner klooster in Egmond, nu woonachtig bij de Zusters van Denekamp. Een paar jaar geleden las ik een stuk van hem waarin hij bidden omschreef als ‘aandachtig leven’. Dat had me aangesproken, en nu ik voor Zomertijd – de zomereditie van Tijdgeest – een stuk over bidden zou gaan maken (we volgen het ‘zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder’ van Ramses Shaffy) wist ik dat Zegveld mijn gesprekspartner moest zijn.

Ik legde het maar meteen op tafel. Kon hij begrijpen waarom mensen wel kaarsjes branden, maar niet bidden? Jawel, zei hij, bidden wordt toch vaak gezien als het vragen van gunsten aan een hogere instantie, ‘die op een verschrikkelijk controlerende manier God zit te wezen’. Mensen die het geloof in die God hebben verloren, zullen zeggen dat ze niet meer bidden, maar op momenten dat er hard wordt gebonsd op de deuren van hun bestaan, grijpen ze wel naar een ritueel uit de religieuze voorraadkast.

“Wat ze niet hebben verloren, getuige het kaarsje branden, is het besef dat het leven een mysterie is”, zei Zegveld. “Een mysterie van leven en dood, en van verbondenheid, in dit geval met Peter R. de Vries.”

Voor Zegveld is bidden stilstaan bij wat ons raakt in het leven. Stilstaan bij alles, licht en donker, vanuit ‘levenshonger’. In zijn stuk gaf hij de meest uiteenlopende voorbeelden, waarvan ik één wil citeren. ‘Met een diep verlangen ernaar verlangen dat er een einde mag komen aan het geweld en de wreedheid in de wereld, verlangen naar vrolijkheid, licht, tederheid en leven voor mensen in de knel: bidden.’ Ik ga van De Vries geen gelovige maken, dat zou geheel tegen zijn overtuiging ingaan, maar wat hier beschreven wordt is precies wat een omstander in de Lange Leidsedwarsstraat over hem zei: “Hij knokt voor wat waar en rechtvaardig is.”

Na mijn gesprek met Zegveld maakte ik een wandeling door het groen achter het klooster van Denekamp. Ik was ver weg, op mijn telefoon werd ik al welkom geheten in Duitsland, maar mijn gedachten waren bij de Lange Leidse, bij de man die in zijn hoofd was geschoten omdat hij zijn rug recht had gehouden.

Ik denk dat ik misschien wel bad.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden