Opinie Klimaat

We gaan slaapwandelend de klimaatcatastrofe tegemoet

Iedereen zegt een ramp te willen vermijden. Maar er lijkt weinig reden om aan te nemen dat het wel goed zal komen met de opwarming van de aarde, aldus adviseur en onderzoeker conflictgebieden René Grotenhuis.

Weer nieuwe rapporten. In een waarschijnlijk nog lang niet eindigende reeks van alarmerende rapporten over de opwarming van de aarde. De toezeggingen die landen tot nu toe hebben gedaan zijn volstrekt onvoldoende om het doel, opwarming ruim beneden de twee graden, te realiseren. Ten aanzien van die toezeggingen stellen we nog eens vast dat we het doel met de nu in gang gezette maatregelen niet gaan ­halen.

De Engelse historicus Christopher Clark beschreef de aanloop naar de ­Eerste Wereldoorlog in een boek met de titel ‘De slaapwandelaars’. Hij beschrijft daarin hoe de verschillende mogendheden ieder voor zich de stappen hebben gezet die zij vanuit hun perspectief gerechtvaardigd vonden om hun nationale belangen en hun bondgenootschappen te beschermen. Als slaapwandelaars die zich niet bewust waren van de realiteit en van de consequenties van hun besluiten, stevenden ze af op de grootste catastrofe die tot dan toe Europa had getroffen.

Niemand wil zijn eigen belang relativeren

Wat zich nu ontvouwt is een vergelijkbaar scenario. Net als toen zeggen alle partijen dat ze een catastrofe willen vermijden. Net als toen wijst iedereen naar de andere partij: die moet zich terughoudend opstellen. Net als toen wil niemand zijn eigen belang en positie relativeren. En net als toen bagatelliseert men de gevolgen.

Elk jaar wordt de opgave om de opwarming van de aarde beneden de twee graden te houden moeilijker. Elk jaar moeten we meer maatregelen nemen, waarna blijkt dat die niet genomen zijn, waarna de opgave voor het daaropvolgend jaar weer groter wordt. Wie kijkt naar de feitelijke ontwikkeling, vindt weinig reden voor vertrouwen dat het nog goed zal komen.

Het is verleidelijk om je vast te houden aan de rapporten zoals die van vorige week, waarin staat dat het nog kan als we maar tijdig de juiste en voldoende maatregelen nemen. En het is geruststellend om politici te horen zeggen dat het klimaat topprioriteit is, zoals de nieuwe Europese Commissie vorige week. Maar elk jaar wordt de toon van de VN-rapporten alarmerender en elk jaar klinken de geruststellende woorden van politici holler. Het lijkt steeds realistischer om ervan uit te gaan dat de klimaatcatastrofe zich zal voltrekken.

Anders dan bij de Eerste Wereldoorlog zal er geen moment aan te wijzen zijn waarop de klimaatcatastrofe uitbreekt. Toen waren het de loopgraven die iedereen hardhandig deden ontwaken in een verschrikkelijke nieuwe realiteit. Nu zullen we nog wel even blijven slaapwandelen.

Lees ook:

Wat schiet het klimaat op met nóg een top?

In Madrid begint vandaag de nieuwe VN-klimaattop. Wereldleiders, diplomaten, milieuactivisten, bedrijfslobbyisten en media uit de hele wereld komen daar twee weken samen. Hoe zinvol is dat nog, nu blijkt dat landen steeds veel beloven maar weinig uitvoeren?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden