Commentaar

Wat zou het goed nieuws zijn als Erdogan zich neerlegt bij zijn verkiezingsnederlaag

Een verkiezingsbord met de tekst ‘Dank Istanbul’. Beeld AFP

Wie had dat gedacht? Een deemoedige Tayyip Erdogan, president van Turkije, die erkent dat zijn AK-partij verkiezingen heeft verloren, en die belooft dat hij en zijn partij hun ‘tekortkomingen’ zullen rechtzetten. 

Turkije, een land waar de democratie haar werk doet, waar kiezers via de stembus andere politici aan de macht kunnen brengen. Helemaal vanzelfsprekend was het allemaal niet meer, om daar in Turkije vanuit te gaan. 

De AKP is er inmiddels meer dan zestien jaar aan de macht, en Erdogan is al die tijd de leider geweest – eerst als premier, inmiddels als president. Waar de rechts-conservatieve partij van islamisten eerst meer vrijheden en toenadering tot de Europese Unie bracht, werd het klimaat de afgelopen jaren steeds beklemmender. 

Eerst na de hard neergeslagen protesten in het Gezi-park in 2013, en vervolgens na de mislukte coup van 2016 en de repressieve nasleep daarvan. Erdogan zelf vertoonde meer en meer autocratische trekjes. Veel Turken verloren het vertrouwen in de democratische weerbaarheid van hun land.

Erkenning

Maar dat was tot de lokale verkiezingen van afgelopen weekend. De AKP verloor hoofdstad Ankara – een klap –en ging ook nipt ten onder in Istanbul – een dreun. Istanbul is de grootste stad van het land, en de geboorteplaats van de AKP. Erdogan komt er vandaan en startte er zijn politieke carrière als burgemeester. Zelf zei hij eerder dat het verlies van Istanbul voor zijn partij het verlies van heel Turkije zou betekenen.

En toch: waar de AKP-kandidaat in Istanbul eerst nog de overwinning opeiste, gaf hij later toe dat de oppositiekandidaat volgens de tellingen meer stemmen had gehaald. Dezelfde boodschap klonk via de AK-getrouwe media. Het is nog even afwachten of deze erkenning beklijft – de partij eiste gisteren een hertelling in Istanbul – maar er was in ieder geval voor even de acceptatie dat verlies een mogelijkheid is.

Dat verlies is op zichzelf geen wonder. De AKP werd groot door Turkije mee te laten gaan in de vaart der volkeren. Het land maakte een lange periode van economische groei door. De welvaart nam toe en dan vooral voor de conservatieve middenklasse, de achterban van de AKP. Maar die groeispurt is tot een einde gekomen, economisch gaat het slecht met het land. Basisvoorzieningen zijn in korte tijd veel duurder geworden.

Waar het soms leek dat een groot deel van de Turkse bevolking te allen tijde pal achter Erdogan bleef staan, blijken Turken toch heel gewone kiezers: gaat het economisch slechter, dan straffen ze de zittende macht af. Wat zou het goed nieuws zijn als de AKP ook een gewonere partij blijkt dan velen misschien vreesden: een partij die zich neerlegt bij een verkiezingsnederlaag.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Lees ook:

Oppositiepartij CHP: ‘Als wij Ankara winnen heeft Turkije weer hoop’

“We willen dansen en ons geen zorgen maken!” Sami Baskaya gooit zijn armen in de lucht. “Als wij Ankara winnen, is dat een signaal aan heel Turkije. Het geeft de mensen weer hoop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden