OpinieNatuurbeleid

Wat zijn een stiltegebied en natuur ons eigenlijk nog waard?

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Landbouw wijkt voor natuurgebied, maar dat gaat gepaard met zodanige recreatie dat de eeuwenoude stilte wordt opgeofferd, ervaart Petra Schoenmakers.

Het gebied rondom Goudswaard in de Hoeksche Waard, ten zuiden van Rotterdam, is al jaren geleden aangewezen als ‘stiltegebied’ door de Provincie. Die stilte wordt nu aan alle kanten bedreigd.

Het begon met Natuurmonumenten, dat de Korendijkse Slikken een boost gaf. Dit natuurgebied, grenzend aan het Haringvliet en drie kilometer ten zuiden van het dorp, is in beheer bij Natuurmonumenten, evenals de ernaast gelegen Leenherenpolder, 120 hectare voormalige landbouwgrond die natuur moet worden.

Als proef is een gedeelte van het gebied al opengesteld voor publiek. Met dubieus succes, want de verstoring van de stilte door drukte van recreanten is inmiddels in de omgeving goed merkbaar. Natuurkenners klagen dat de bezoekersdruk de natuur zelf geen goed doet. Ook de rest van de Leenheerpolder zal veranderen in recreatief natuurgebied, ontworpen op de tekentafel.

Voor 10 hectare van de Leenherenpolder werd een ander plan ontwikkeld. Hier moet een wijk komen met 100 dure recreatiewoningen en villa’s, buitendijks, direct grenzend aan het dorpje Goudswaard, dat ongeveer 1600 inwoners telt en 600 huishoudens. Als argumenten voor het dure en ingrijpende plan worden de trefwoorden ‘vergrijzing’ en ‘vitalisering’ aangedragen. Maar de CBS-cijfers van de leeftijdsopbouw in het dorp wijken niet af van het landelijk gemiddelde. En recreanten worden geen lid van de plaatselijke voetbalclub noch gaan hun kinderen naar de dorpsschool.

Forse aanwas

Wie heeft echt belang bij de realisatie van dit plan op de voormalige landbouwgrond in Goudswaard? De gemeente Hoeksche Waard, de projectontwikkelaar, Natuurmonumenten? In ieder geval komt het niet ten goede aan de boeren, die moesten vertrekken, en de huidige bewoners, die hun rustige dorp opeens zien groeien met een forse aanwas van recreatienieuwbouw, met alle gevolgen van dien.

Het levert ook geen bijdrage aan de 1 miljoen huizen in de lage- en middenklasse die Nederland de komende jaren moet bouwen. En het komt zeker niet ten goede aan de natuur en de rust die al eeuwen heerst in dit deel van de Hoeksche Waard; een uithoek, maar juist daarom tot nu toe nog in bezit van kostbare stilte; het échte goud van Goudswaard.

Enkele kilometers verderop ligt het eiland Tiengemeten. Dat heeft Natuurmonumenten circa tien jaar geleden omgetoverd van landbouwgebied tot ‘natuur’. De boeren moesten weg en er kwam een concept dat sommigen bestempelen als pretpark. Deze ‘natuurervaring’ trekt 35.000 bezoekers per jaar, en men verwacht dat dit er in de nabije toekomst 2,5 keer zoveel worden. Een vorm van natuurbeheer die een zware wissel op de omgeving trekt.

Kwetsbare dijken

Ingewikkelde weg-aanpassingen, dwars door landbouwgrond of particuliere tuinen heen, moeten ervoor zorgen dat de extra verkeersstroom van circa 900 motorvoertuigen per etmaal, afkomstig uit het nieuwe bouwplan, Goudswaard in en uit kan. Kosten: circa 4 miljoen euro. Maar ook dan worden kwetsbare, eeuwenoude dijken, waar huizen vlak langs staan, opgezadeld met meer verkeer, in een omgeving waar stilte de norm is en geluid ver draagt. Wat is de meerwaarde van het bouwplan in de Leenherenpolder, afgezet tegen de hoge kosten en de extra druk op verkeer en stilte?

Momenteel worden de bewoners van het zuidwesten van de Hoeksche Waard uitgenodigd om mee te denken over de ontsluiting van hun gebied. Lees: om de drukte veroorzaakt door exploitatie van hun leefomgeving op te lossen. Eigenlijk is er maar één oplossing: laat dit gebied met rust. Niet exploitatie dient het uitgangspunt te zijn, maar bewaking van de stilte, de leegte, de weidsheid. Daarvan is inmiddels, zeker rond de Randstad, al genoeg aangetast. Stoppen dus met die plannen voor recreatie en bebouwing in de polder.

Lees ook:

Zo kan Nederland eruitzien met meer natuur

Adviezen over minder stikstof en verandering van de landbouw roepen de vraag op wat dat betekent voor het ruimtegebruik in Nederland. Natuurrijk Nederland heeft al een plan.

Dan kopen we dat natuurgebied toch gewoon, dachten de bewoners van Kostvlies

Bewoners van het Drentse buurtschap Kostvlies dreigden hun geliefde Zandgat kwijt te raken. Om de toekomst van het natuur- en recreatiegebied te kunnen waarborgen, kochten ze het samen met het Drentse Landschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden