TaalTon den Boon

Wat heeft u liever: een bijbaantje of een nevenfunctie?

Wat heeft u liever: een bijbaantje of een nevenfunctie? Weliswaar worden die twee woorden geregeld door elkaar gebruikt, maar in de praktijk benoemen ze verschillende soorten werk. Arbeid die onder de noemer van een nevenfunctie wordt verricht, heeft doorgaans een wat hogere status (en levert meer op) dan werk dat wordt aangeduid als een bijbaan(tje). Nevenfunctie klinkt bovendien chiquer dan bijbaan en dit verschil in bijklank wordt wel­eens gebruikt om duidelijk te maken wat de status van het werk is. 

Zo kun je als student je bijbaantje als schoonmaker gekscherend (en statusverhogend) een nevenfunctie noemen, terwijl de CEO die gespeend lijkt te zijn van iedere pretentie zijn nevenfunctie als commissaris bij een multinational ­quasi-nonchalant kan aanduiden als een bijbaantje. Heb je het over een ander, dan heeft het een statusverlagend effect wanneer je een al dan niet bezoldigde maatschappelijke bestuursfunctie badinerend een bijbaan noemt. 

Laatdunkend

Dat gebeurde afgelopen weekend in diverse media die berichtten over officier van justitie Jacobien Vreekamp. Zo werd haar voormalige nevenfunctie als voorzitter van het Amsterdamse Meldpunt Discriminatie in kritische artikelen in Het Parool en De Telegraaf een paar keer getypeerd als ‘bijbaan’. Nog laatdunkender zou het woord schnabbel(tje) zijn geweest, want dat dient vooral ter aanduiding van een nevenfunctie die louter voor het geld wordt vervuld. Schnabbel onderscheidt zich daarnaast van bijbaan en nevenfunctie doordat dit woord vaak een eenmalige bijverdienste aanduidt.

Naast bijbaan, nevenfunctie en schnabbel beschikt onze taal nog over verschillende andere woorden voor werkzaamheden die je ‘erbij’ doet, zoals nevenbetrekking en tweede baan, die meestal contractueel geregeld zijn, en natuurlijk het informele karweitje, klusje en hosseltje in het zwartgeldcircuit.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden