Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Wat heeft God voor met dit virus? Hoppa: de vraag naar God en het kwaad op een presenteerblaadje

Hemelvaartsdag 2020, bericht vanaf het balkon. Het grote klussen is nog steeds niet voorbij, van links klinkt het gejank van een schuurmachine, van rechts het grommen van een boor. Daar tussendoor kinderstemmen. De zon schijnt uitbundig en ik verdiep mij – christelijke feestdag tenslotte – in een wonder. Namelijk dat een boek over geloof en evolutie, afkomstig uit orthodox-christelijke kring, in deze krant werd bedacht met vijf sterren. Dat datzelfde boek, ‘Oer’ geheten, ruime aandacht kreeg in de goddeloze Volkskrant. Dat er vervolgens op Twitter een beschaafd (!) gesprek ontstond over de voors en tegens van religie.

Maar bovenal is het een wonder dat zo’n boek überhaupt verschijnt: hier wordt een behoudende bijbelvisie onbekommerd gekoppeld aan het gegeven van een miljarden jaren durende evolutie. Ik geef toe, het is een wonder in slow motion, er waren eerder al stappen in deze richting gezet, maar het blijft een revolutionaire ontwikkeling. In de jaren dat ik op de Evangelische School voor Journalistiek zat, draaide alles om de kwestie ‘Adam of aap’, we werden ermee doodgegooid. Was de aarde niet in zes dagen door God geschapen, dan was de Bijbel niet onfeilbaar, dan viel ons hele geloof in duigen, dan waren wij verloren. Ons eeuwig heil stond of viel met de letterlijkheid van Genesis 1, het was alles of niets. Een doctrine die veel kwaads heeft aangericht.

Hoppa: de vraag naar God en het kwaad op een presenteerblaadje

Na deze scheppings-overdosis had ik mijn portie wel gehad, maar ik vind het toch fascinerend om van enige afstand te zien wat er binnen de orthodoxie gaande is en hoe daarop wordt gereageerd. Columnist Max Pam zag in het idee van de evolutie als de vervolmaking van Gods Plan ‘iets goedkoops’. Dat Oer in coronatijd werd gepresenteerd, noemde hij ‘een waagstuk’: “Onafwendbaar komt de gelovige toch voor de vraag te staan: wat heeft God voor met dit virus? Waarom moeten die mensen ineens allemaal dood op zo’n pijnlijke manier? Zelfs de guillotine was in veel gevallen humaner geweest.” Hoppa: de vraag naar God en het kwaad op een presenteerblaadje. Maar nanofysicus Cees Dekker, een van de auteurs, had ook een prikkelend punt. Hoe zit het met de menselijke waardigheid, in het bijzonder van iemand als zijn gehandicapte dochter? “Ik kan dat niet rijmen met een atheïstisch beeld waarbij we niets meer zijn dan een verzameling willekeurig bewegende atomen.” Voilà, de vraag naar de verankering van onze moraal.

Ik weet niet of er bevredigende antwoorden zijn op deze grote vragen. Scherpzinnigheid is een deugd, maar niet alles is in de logica te vangen, er zijn dingen die alleen gezegd kunnen worden in de taal van de poëzie, die ‘heldere uitdrukking van gemengde gevoelens’ (W.H. Auden). Naar aanleiding van mijn column over het IJsselpad, afgelopen maandag, wees een lezer me op een regel uit het gedicht ‘Credo’ van Remco Campert: ‘ik geloof in een rivier/die stroomt van zee naar de bergen’. Ja, het is belangrijk dat zulke dingen gebeuren, ook al kunnen ze helemaal niet.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden