Column

Wat er ook gebeurt in 2019, houd de rug recht, het hoofd koel, het hart warm

Winterzonnewende, feest van het licht, jaarwisseling, Kerstmis: er zijn heel wat heidense en christelijke rituelen op een kluitje gezet om de op het noordelijk halfrond geldende duisternis een beetje draaglijk te maken. 

December in Sydney of Buenos Aires: het is toch anders. De duisternis is een oeroud symbool voor kwade krachten die moeten worden bezworen en uitgedreven. Vandaar dat we massaal zingen en kaarsen opsteken en tegenwoordig enorme guirlandes goedkope ledlampjes door de heg vlechten. We zijn niet bang! We zijn niet bang!

Om het kwaad in onszelf uit te drijven roepen we om vrede op aarde en in de mensen een welbehagen. Voor dat welbehagen zorgen we door lekker eten en drinken in goed gezelschap. Die vrede op aarde is en blijft een vrome wens, die we in de vorm van goede voornemens bij de jaarwisseling herhalen.

We kijken om ons heen en tellen zelfgenoegzaam onze eigen zegeningen. We sporen anderen aan ook de hunne te tellen, want ze mogen niet dat saamhorigheidsfeest bederven door een geel of een groen hesje aan te trekken en te klagen over alles wat niet klopt, alles wat fout gaat, alles waar ze woedend over zijn. We zullen heus ons best doen, beloven we op 1 januari, om de plooien glad te strijken, maar we kunnen geen ijzer met handen breken. Er mogen geen wanklanken zijn, want dan schieten we in de stress. Zegt ook de koning en die kan het weten als staatshoofd.

Ironiewaarschuwing

Ontegenzeggelijk staat een deel van Nederland ondanks alle vredeswensen ‘aan’ rond de inmiddels precaire decembermaand, feestmaand. Naema Tahir merkte het. Özcan Akyol merkte het. Ze schreven columns, gedrenkt in een goed Nederlands gevoel voor humor en zelfspot maar zonder ironiewaarschuwing. Waar haalden ze het *** lef vandaan zichzelf en hun cultuur zo op te dringen? Albert Heijn merkte het: waar staat *** het recept voor mijn rollade in die *** vega-Allerhande? Waarom heet december ‘feestmaand’ en mag het woord ‘Kerstmis’ *** niet meer vallen? Mark Rutte merkte het. Dat vaasje vasthouden met 17 miljoen was een typisch geval van ontspoorde beeldpraak. Goed schrijven is heel moeilijk, Mark! En al die boodschappen verpakt in de krachttermen (***) waarmee Neder­landers zich internationaal onderscheiden. Origineel, creatief en altijd ­georiënteerd op de geslachtsdelen.

Ik kijk nooit op Twitter of Facebook (die Zuckerberg is een boef), dus mij ontgaat nogal eens een storm op de asociale media, maar foute verontwaardiging schijnt zelfs voor te komen onder Trouw-lezers. Misschien zijn daar de krachttermen van iets beschaafder snit, maar het gevoel voor humor en ironie blijkt flinterdun juist als een volmaakt geïntegreerde columnist van buitenlandse oorsprong – of dat nu Ephimenco, Tahir of Akyol is – zich een volmaakt geïntegreerd grapje veroorlooft. Vrede op aarde en goede voornemens voor het nieuwe jaar houden op de een of andere manier geen stand wanneer een groep Nederlanders van wie het empathisch vermogen en het leestalent ernstig beschadigd zijn, zich aangevallen voelt. Daar moet je dan eigenlijk weer medelijden mee hebben.

Elf maanden per jaar zijn we bezig de problemen in de samenleving te onderzoeken, te benoemen, te analyseren en aan te pakken, struikelend, fouten makend, soms verontwaardigd, soms boos, soms vergoelijkend, soms liegend en ruziënd, maar in december moet iedereen die een probleem heeft even zijn mond houden, tevreden zijn, meezingen en geloven dat al die oprechte voornemens om de wereld beter te maken in het volgend jaar glorieus gestalte zullen krijgen.

We dwingen onszelf en anderen de kloof die is gegroeid tussen de dapperen en de angstigen, de bezittende en de vragende klasse, de graaiers en de paupers, voor een paar dagen te bedekken met cadeaus, beloften, champagne en (gereguleerd) vuurwerk. Van de duisternis naar het licht. Het is een beetje een spel, een beetje ernst. Een beetje leugen een beetje waarheid. Wat er ook gebeurt in 2019: houd de rug recht, het hoofd koel, het hart warm. En om met Annie M.G. Schmidt te spreken: Lachen mag van God. Vooral lachen om jezelf.

Nelleke Noordervliet, schrijfster van veelgelezen romans, geeft tweewekelijks haar visie op de actualiteit. Lees al haar columns hier terug. 

Lees ook: 

Schrap ‘het’ uit onze taal, dat is goed voor de integratie

“Schrap ‘het’ uit onze taal. Denk aan alle tijdswinst! Denk aan de vooruitgang die we in één klap boeken met de integratie!", schreef Naema Tahir onlangs in een column die veel reacties losmaakte. Lees hem hier terug. 

Naema, wat een geniale column!

Naema Tahir, mijn geliefde collega, wat ben ik intens jaloers op jou, schreef collega-columnist Sylvain Ephimenco naar aanleiding van Tahirs column. ‘Je hebt donderdag de jackpot der columnisten met afstand gewonnen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden