null Beeld

ColumnBabah Tarawally

Wat betekent u eigenlijk voor Nederland?

“Vraag niet wat Nederland voor u kan doen maar wat u voor Nederland kunt doen.” Ik parafraseer hier een stukje tekst van oud-president John F. Kennedy. Tijdens zijn beëdiging tot president, in 1961, riep hij zijn landgenoten op hun burgerplicht te doen en de VS voorwaarts te helpen in plaats van af te wachten tot de staat iets voor hen zou doen. Zijn toespraak inspireerde miljoenen, in Amerika en daarbuiten.

In Nederland hebben we demissionair premier Rutte. Een man die je, tot mijn ergernis, nooit een poging hoort doen ons volkshart te laten bonken. Hij is absoluut geen visionair en spreekt tot ons hoofd en niet tot ons hart. Nu weet ik waarom we na tien jaar nog steeds verhit discussiëren over wie nou wel en niet bij Nederland hoort. Het is omdat hoofdpraat niet inspireert.

Wat John F. Kennedy destijds zei over burgerplicht, is de kern van de Afrikaanse Ubuntu-filosofie: de ik in dienst van het wij. Wanneer je snapt dat de zin van het leven niet zit in wat je meeneemt maar in wat je achterlaat, begrijp je dat jouw leven pas zin heeft als je dienstbaar bent en je inzet voor de maatschappij en de aarde. Als in een estafette laat je jouw pad achter voor de generaties na jou. Dat is medemenselijkheid.

Laat burgers elkaar punten geven

Deze Afrikaanse levensfilosofie staat haaks op het individuele denken dat wij in Nederland en in het Westen zeer goed ontwikkeld hebben. Om de maatschappij voorop te zetten in plaats van het individu, zullen er drastische veranderingen moeten komen. Bijvoorbeeld door burgerschap af te meten aan onze sociale en maatschappelijke bijdrage voor het land, misschien wel met een soort puntensysteem waarbij de burgers zelf punten aan elkaar kunnen geven.

Niet de overheid die burgers in de gaten houdt met camera’s om gedrag vast te leggen, maar een persoonlijke burger-score. Die geeft aan hoeveel je als burger bijdraagt aan bijvoorbeeld het verbeteren van het klimaat, gezondheidszorg, onderwijs, online gedrag en terugdringen van discriminatie en racisme. Mensen die hoog scoren krijgen een A-status op hun burgerscorekaart, matige scoorders een B. Mensen die op de vraag ‘wat heb je voor Nederland gedaan?’ komen pronken met hun geboortebewijs en graag snoepen van de staat omdat ze nu eenmaal het privilege hebben om in Nederland geboren te zijn, krijgen wat mij betreft de C-status.

En dan de beloning. Mensen met een A- of B-status kunnen bijvoorbeeld als dank voor hun inzet belastingkorting krijgen, of kortingen in winkels, op festivals, bij theatervoorstellingen, voetbalwedstrijden en andere maatschappelijke evenementen. Migranten en vluchtelingen kunnen op deze wijze mooi punten sparen voor het gat in hun AOW. Je kunt de Nederlandse nationaliteit veroveren en alsnog veel meer betekenen voor Nederland dan Nederland voor jou heeft betekend.

Sifan Hassan is een typische A-statushouder

Neem nu Sifan Hassan. Zij wint voor Nederland twee keer goud en een keer brons op de Olympische Spelen. Met haar inspirerende verhaal en uitmuntende prestaties is zij een voorbeeld voor velen. En dit allemaal voor iemand die als asielzoeker naar Nederland kwam. Ik vind haar een typische A-statushouder.

Stel je voor dat premier Rutte eenzelfde toespraak zou houden als John F. Kennedy en Nederlanders zou inspireren om meer te doen voor Nederland dan andersom. Wat als hij mijn idee voor een puntensysteem overneemt in een nieuw regeerakkoord? Dan kunnen we veel betekenen voor elkaar. Dat is de sleutel tot welzijn.

Babah Tarawally is schrijver, columnist en programmamaker. Voor Trouw schrijft hij om de week over (verborgen) discriminatie en racisme, maar vooral over manieren om elkaar op dit thema te kunnen verstaan. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden