Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Warmtepomp nog helemaal niet zo groen

Opinie

René Dijkgraaf

Een warmtepomp in een huishouden. © ANP
Opinie

Overstappen op aardgasvrij wonen wordt te mooi voorgesteld en is helemaal niet zo duurzaam, meent René Dijkgraaf, ingenieur elektrotechniek.

Onze regering stelt dat we snel gaan stoppen met het gebruik van aardgas om onze CO2-uitstoot te verminderen. Een loffelijk streven. Gemeenten kregen de regie en sommige zijn al enthousiast bezig. Ze zien echter over het hoofd dat ze op twee manieren voor het lapje worden gehouden.

Lees verder na de advertentie

Ten eerste heeft het belangrijkste alternatief, de warmtepomp, een stroomverbruik dat vergelijkbaar is met dat van een gemiddeld gezin. Dit feit wordt in alle warmtepompreclames zorgvuldig buiten beeld gehouden, toch moet de stroomproductie enorm toenemen als veel mensen overstappen. Ten tweede wordt beweerd dat deze sterk toenemende stroomvraag groen kan worden opgewekt met biomassa als brandstof. Daar is veel op af te dingen.

Qua energie-efficiëntie is een warmtepomp een mooi apparaat, maar het stroomverbruik is enorm: navraag bij fabrikanten leert dat het algauw rond de 3500 kWh per jaar ligt. Sommige fabrikanten, zoals NIBE, bieden een onlinescan aan die het financiële voordeel van overstappen berekent. Met het gerapporteerde voordeel is het stroomverbruik van hun warmtepompen in vrijstaande woningen eenvoudig te berekenen: 4000 kWh per jaar. Dit - extra - stroomverbruik is ongeveer gelijk aan dat van een gezin met twee kinderen.

Méér CO2 

Als in 500.000 vrijstaande huizen een warmtepomp zou worden geïnstalleerd, levert dat een forse daling van het gasverbruik op, maar wel ten koste van 2000 gigawattuur per jaar aan extra stroomverbruik. Als die stroom geheel groen zou worden opgewekt, zou het ideaal zijn. Dat is helaas niet zo.

Ongeveer 10 procent van onze elektriciteit wordt (echt) groen opgewekt en dat percentage groeit maar traag. Dat komt doordat de alternatieven (zonne-energie, windmolens, waterstof, biogas en, in de toekomst, kernfusie) allerlei technische en financiële problemen ondervinden die de vergroening vertragen. Deze problemen worden de komende decennia vast opgelost, maar nu is het nog lang niet zover.

Het verbranden van biomassa produceert 70 procent meer CO2 dan het verstoken van aardgas, terwijl elektriciteitscentrales nu al het meeste CO2 uitstoten van alle bedrijven. De biomassaproductie komt voornamelijk neer op het kappen van bomen op enorme percelen in de VS. Die worden versnipperd, samengeperst tot pellets en met dieselschepen naar Nederland vervoerd.

Fopspeen

Voorstanders zeggen dat er een-op-een nieuwe bomen worden aangeplant. Dat is een fopspeen, want de CO2-opnamecapaciteit van de nieuwe aanplant is er pas decennia later: als er voor mij dit jaar een boom wordt verstookt, is die pas over twintig jaar terug. Bovendien is de heraanplant lastig te controleren en er dreigt ontbossing, verstoring van de leefomgeving van inheemse volken en afnemende biodiversiteit. Biomassa is niet groen.

Dertig warmtepompproducenten en -installateurs schreven onlangs een juichende reclamefolder, getiteld 'Nationaal Warmtepomp Trendrapport 2018'. In de inleiding wordt aangeraden klanten op wijkniveau te beïnvloeden. Zodoende belandde ik onlangs op een Harderwijks stadsgesprek over aardgasvrij wonen. Het bleek een eredienst voor de warmtepomp te betreffen, over nadelen werd niet of nauwelijks gesproken.

Ik hoop dat andere gemeentebesturen tegen de rijksoverheid zeggen: 'Zo dom zijn onze inwoners écht niet, pakt u eerst de werkelijke vervuilers aan: de luchtvaart en de grote industrieën'. Het economische belang van Schiphol wordt al jaren overdreven, het obscene subsidiëren van luchtvaartmaatschappijen kan daarom veilig worden gestopt. Kilometerheffingen voor autoverkeer zijn verstandig, maar de grootste winst is te halen met een hoge CO2-taks voor grote industrieën. Met de opbrengsten kunnen we onderzoek naar duurzaamheid betalen. Het klimaat gaat nu even vóór de aandeelhouders.

Lees ook: 

De overheid hoeft niet aan mij te verdienen, dus maak warmtepompen btw-vrij

Tot zijn schrik is het vrij duur om zijn woning aardgasvrij te maken. En de btw is veel hoger dan de subsidie. Wil de overheid aan mij verdienen?, vraagt Rob Snoeks, een lezer te Utrecht, zich af.

Om aardgasvrij te worden is een beetje dwang wel nodig

Woonwijken moeten in één klap van aardgas af, zeggen milieuclubs. Wie blijft weigeren moet zelf maar wat verzinnen.

Deel dit artikel