CommentaarPresidentsverkiezingen VS

Wanvertoning van de Amerikaanse presidentskandidaten schaadt de democratie

Twee zeventigers die elkaar verbaal om de oren slaan, elkaar interrumperen, uitschelden, het vermeende falen van kinderen erbij halen. Je wendt je al gegeneerd af als je zoiets meemaakt in de kroeg, na een avond waarop de alcohol rijkelijk heeft gevloeid. Zo weinig zelfbeheersing, na zoveel jaar levenservaring, het is pijnlijk om te zien. Je zou er bijna een verminderde toerekeningsvatbaarheid achter vermoeden.

Dit was niet de kroeg, maar het eerste televisiedebat van de Amerikaanse presidentskandidaten. Zittend president Donald Trump (Republikein, 74) en zijn uitdager Joe Biden (Democraat, 77) maakten er een chaos van. Inhoudelijk bleef het zo plat als een dubbeltje, de racia­le onrust werd gereduceerd tot steden veroveren of terugveroveren, de coronacrisis tot het land afsluiten of niet. Ook zeer beperkt aan bod kwam de zeer belangrijke strijd om het hooggerechtshof, waarin Trump (‘Omdat we daar het recht toe hebben’) nog een conservatieve rechter wil benoemen die voor decennia de koers van het land mede kan bepalen. Als een kandidaat langer dan een minuut zijn punt kon maken voordat de ander er doorheen begon te snauwen, was het veel.

Het is het soort kroeggevecht dat Trump graag aangaat, onder het motto: als jij verliest, win ik. Er was niet aan af te zien dat hier het leiderschap op het spel stond van de machtigste democratie op aarde, het land dat met zijn beleid wereldwijd de koers kan beïnvloeden. Respect voor het verkiezingsproces, voor politieke argumentatie, voor de ernst van de problemen: het was bij Trump ver te zoeken. Met als dieptepunt zijn oproep aan de extreemrechtse groep The Proud Boys om nu te stoppen met geweld, maar wel klaar te staan. Klaar te staan voor wat?

Autocraten wereldwijd spinnen er garen bij

Biden ging ver mee in het gevecht. Hij had waarschijnlijk anders gewild, maar kon moeilijk anders om niet het imago te krijgen dat hij zich omver laat blazen door zijn tegenstander. En dat hield hij anderhalf uur vol. Meer dan de president richtte hij zich nog wel tot de kiezers zelf, degenen voor wie het debat uiteindelijk bedoeld was. Kiezers die weinig wijzer zijn geworden als ze hun keuze niet al hebben gemaakt.

En zo zal het doorgaan tot begin november, valt te vrezen. De VS, en president Trump vooral, brengt daarmee de democratie als middel om met debat, compromissen en leiderschap serieuze verschillen van mening in een maatschappij te overbruggen, ernstig in diskrediet. Autocraten wereldwijd spinnen er garen bij. Zowel de Amerikaanse kiezers als democraten wereldwijd verdienen echt een veel betere verkiezingsstrijd dan dit.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

De verwoede interrupties van Trump brengen Biden tijdens het eerste debat niet van zijn stuk

De ontmoeting tussen de zittende president van de Verenigde Staten en zijn Democratische uitdager werd vanaf het eerste begin een verbale trek- en duwpartij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden