Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wachtlijsten in de ggz wegwerken? Laat een psychiater de intake doen

Opinie

Rien Vermeulen

© ANP
Opinie

De belofte over het terugdringen van de wachtlijsten maken de ggz-instellingen niet waar. En toch kan het, als ze gerichter zouden zoeken naar de juiste diagnose en behandeling, meent Rien Vermeulen, emeritus hoogleraar neurologie. 

Een jaar geleden beloofden ggz-instellingen om uiterlijk op 1 juli de wachttijden terug te brengen. Patiënten mogen niet langer dan vier weken wachten voordat ze hun eerste gesprek hebben en maximaal tien weken later moet de behandeling beginnen. Deze afspraken zijn niet nagekomen. Toch zijn ze op korte termijn haalbaar en zelfs zonder extra kosten.

Lees verder na de advertentie

In de laatste vijftien jaar van mijn neurologische praktijk zag ik herhaaldelijk patiënten die naar een ggz-instelling waren verwezen voordat zij mij consulteerden. Zij hadden neurologische symptomen die geduid werden als 'psychisch' of hadden psychische symptomen met mogelijk een neurologische oorzaak.

Wachten, wachten en nog eens wachten

In de ggz moesten zij veel geduld hebben: wachten op het begin van de 'intake', wachten op afspraken tijdens de intakeprocedure van een multidisciplinair team, wachten op de conclusie en het behandelingsvoorstel. En daarna weer wachten op het begin van de gekozen behandeling.

Tijdens de in­ta­ke-pro­ce­du­res zochten ggz-in­stel­lin­gen vooral naar traumatische gebeurtenissen of moeizame gezinsrelaties in de voor­ge­schie­de­nis

Achteraf vond ik vele verwijzingen naar de ggz ongericht en onnodig. De gestelde diagnose bleek onwaarschijnlijk en er waren therapieën voorgeschreven die ik niet in de ggz-richtlijnen kon vinden. Psychiaters met wie ik samenwerkte kenden ze ook niet. Verwijzingen naar een multidisciplinair team waren vaak onnodig omdat in een kort gesprek al duidelijk had kunnen zijn wat er gaande was. Een eenvoudig advies had volstaan.

Lang niet altijd werd eerst gekeken of er een stoornis was en zo ja, welke. Begonnen werd met een uitgebreide testbatterij terwijl in de geneeskunde gebruikelijk is eerst een diagnose stellen en daarna nagaan wat er nog getest moet worden.

Tijdens de intake-procedures zochten ggz-instellingen vooral naar traumatische gebeurtenissen of moeizame gezinsrelaties in de voorgeschiedenis. Als die er waren richtten ze daarop de therapie. De relevantie daarvan voor de symptomen waarmee de patiënt kwam, was mij niet duidelijk. Die symptomen kregen te weinig aandacht.

'Dat kunnen we hier niet hebben'

Zo had een van mijn patiënten tijdens de intake door een psycholoog een op epilepsie gelijkende aanval. De psycholoog schrok hevig, riep 'dat kunnen we hier niet hebben', waarna de intake werd afgesloten. Deze aanvallen werden als 'psychisch' geduid en waren de reden van de verwijzing naar de ggz.

De keuze voor een therapie was meer afhankelijk van de voorkeur van de therapeuten werkzaam in de instelling dan van richtlijnen voor behandeling.

De aanpak, beginnen met een testbatterij zonder diagnose vooraf, komt ook buiten de ggz voor. Het Vumc Alzheimercentrum onderzoekt alle patiënten met mogelijk geheugenstoornissen uitgebreid op dementie. Bij de meerderheid had na één gesprek al duidelijk kunnen zijn of het wel of niet om dementie ging. Bij hooguit een derde is na dat gesprek verder onderzoek nodig. Deze getallen, schat ik, zijn voor ggz-instellingen niet veel anders.

Wat is mijn oplossing? Zet psychiaters aan de poort van de ggz. Laat hen de verwijzingen naar de ggz beoordelen, onterechte afwijzen en bepalen wie met spoed moet worden gezien en wie kan wachten. Geef de psychiaters vervolgens drie kwartier met de verwezen en geaccepteerde patiënten om te beslissen of er een stoornis is en zo ja welke. Indien nodig, kunnen zij gericht verdere diagnostiek doen of laten doen, maar dat zal niet altijd vereist zijn.

Op grond van de diagnose kan een eenvoudig advies worden gegeven of wordt volgens bestaande richtlijnen een passende behandeling gekozen. Gezien de opleidingseisen van psychiaters moeten zij hiertoe in staat zijn.

Met deze aanpak kunnen patiënten binnen vier weken worden gezien en kan binnen tien weken de behandeling beginnen. Dit jaar nog.

Lees ook: 

Extra opleidingsplaatsen moeten wachtlijstpsychiatrie uiteindelijk korter maken

Er komt meer ruimte voor psychologen in de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Maar de psychiaters vrezen juist verschraling van de zorg.

Deel dit artikel

Tijdens de in­ta­ke-pro­ce­du­res zochten ggz-in­stel­lin­gen vooral naar traumatische gebeurtenissen of moeizame gezinsrelaties in de voor­ge­schie­de­nis