Commentaar

Waarom minister Hennis moet aftreden

Minister Jeanine Hennis-Plasschaert van Defensie afgelopen vrijdag na afloop van de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP

Het is de zwaarste beslissing waar politici voor kunnen staan: het uitzenden van een militaire missie. 

Voor het nemen van zo’n moeilijk besluit bestaat in Nederland een zorgvuldige procedure, waarbij het parlement betrokken wordt maar waarbij het kabinet uiteraard eindverantwoordelijk is. Gaan de militairen op weg, dan mogen zij en hun familieleden ervan uitgaan dat ze beschikken over het best beschikbare materiaal.

Dat is de theorie. In het geval van de VN-operatie Minusma in Mali ging dat mis. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft aangetoond dat het mortierongeluk waarbij twee leden van de Luchtmobiele Brigade werden gedood en een zwaar gewond raakte, te wijten was aan nalatigheid binnen Defensie. De granaten waarmee zij in Mali oefenden vertoonden forse gebreken en werden in de hitte ook nog eens verkeerd opgeslagen, met de dramatische explosie tot gevolg. Het lokale ziekenhuis voor de soldaten was bovendien minder goed uitgerust dan tevoren aan het parlement werd verteld.

De onafhankelijke onderzoeksraad heeft vastgesteld dat de veiligheidsprotocollen binnen Defensie, waarmee de granaten gecontroleerd hadden moeten worden, niet zijn nageleefd. En dat dit te maken had met een cultuur binnen de krijgsmacht. Het slagen van een missie wordt soms belangrijker geacht dan basale veiligheid van individuele militairen.

Aftreden

De fouten in haar Defensieapparaat moeten VVD-minister van defensie Hennis worden aangerekend. Hoewel ze niet persoonlijk kon weten dat de militairen in Mali ondeugdelijke granaten hadden meegekregen, draagt zij daarvoor wel de ministeriële verantwoordelijkheid. Vaker traden ministers af na fouten van hun ambtenaren, zoals de ministers Donner en Dekker na de fatale brand in het cellencomplex bij Schiphol en de ministers Opstelten en later Van der Steur na het gestoethaspel op hun departement in de bonnetjesaffaire.

Het ligt voor de hand dat Hennis in de nadagen van dit kabinet terugtreedt als minister van defensie om haar politieke verantwoordelijkheid te nemen voor een situatie waarin onnodig doden zijn gevallen.

Veel andere partijen kunnen hun handen dan echter niet in onschuld wassen. Defensie stond afgelopen jaren zwaar onder politieke druk om met de ‘expeditionaire krijgsmacht’ mee te doen aan zoveel mogelijk missies. Terwijl door bezuinigingen het materiaal schaars en slecht onderhouden werd. Dat daardoor extra risico’s zijn ontstaan is ook andere ministers en Kamerleden, coalitiepartij de PvdA, voorop aan te rekenen. Ook PvdA-minister van buitenlandse zaken Koenders draagt een zware verantwoordelijkheid voor de missie in Mali waar de fouten werden gemaakt.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Bekijk hier het archief van Trouw-commentaren.

Lees ook: Vier pijnlijke vragen voor wankelende Hennis

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden