null Beeld

ColumnNaema Tahir

Waarom mijn columns niet over poppetjes mochten gaan

Toen ik in 2015 als columnist begon voor Trouw had ik één voornemen. Mijn columns zouden zo min mogelijk over poppetjes gaan. Zo van die had dat gedaan, die had zus gedaan, wat zat die fout, wat was die goed, wat was die oerstom en dom en oh oh mensen toch!

Er werd al genoeg over poppetjes geschreven – vooral over politici en beroemdheden – daar wilde ik niet aan meedoen – over mensen schrijven. De negentiende- eeuwse Britse historicus Henry Thomas Buckle schreef eens: ‘Grote geesten praten over ideeën, gemiddelde geesten over gebeurtenissen, en kleine geesten over mensen’.

Nu wil ik niet beweren dat ik een grote geest ben, maar genoemd citaat dreef mijn columns. Gebeurtenissen, ideeën, theorieën en processen, daar zou ik over schrijven. Natuurlijk zouden mijn columns soms gaan over mensen, incluis mezelf. Maar de mensen dienden als opstapje naar de ideeën en theorieën, gebeurtenissen en processen. Terugkijkend op zes jaar columns meen ik dat ik me aan mijn voornemen heb gehouden. Maar oordeelt u zelf maar, goede lezer.

Het niveau van roddelen

Waarom wilde ik het niet over poppetjes hebben? In de eerste plaats wil ik mensen niet kwetsen. Dat gebeurt al snel als je over mensen schrijft. Maar de voornaamste reden is: heb je het over poppetjes, dan daal je al snel af naar het niveau van roddelen. De krant wordt dan al gauw een soort nationale roddelcourant. Zo’n krant verheft de lezers niet – wat toch het doel is van een kwaliteitskrant – zo’n krant verlaagt ze. Roddelen maakt en houdt de geesten klein.

Niet roddelen, dat was voor mij opdracht één. Opdracht twee was: de waarheid spreken. In een recent artikel op de website van de BBC, getiteld The Greatest Security Threat in a Post Truth Age, las ik over het gevaar dat mensen kennis niet meer voor waar aannemen. Vroeger las je een krant en dacht je, dat klopt. Na het kijken van het acht- uurjournaal voelde je je goed bijgetankt met een dosis waarheidsgetrouwe actualiteit.

Die vanzelfsprekendheid is niet meer. Kun je de krant nog vertrouwen? Zijn journalisten nog uit op de waarheid, en niets dan de waarheid? De neiging bestaat de waarheid te relativeren. Wat iemand in de media verklaart, is de waarheid van die persoon. Als je bijvoorbeeld zegt dat je bedreigd bent door deze of gene, dan is dat jouw waarheid, ook al zegt de ander dat die bedreiging nooit heeft plaatsgevonden.

De kant van de persoon die jou aanstaat

Het objectief uitzoeken van iets is niet meer belangrijk. Je kiest gewoon de kant van de persoon die jou aanstaat. Hierin schuilt een groot gevaar: als alles waar is, is niets waar. Dan blijft alleen macht en geweld om te bepalen wat er moet en gaat gebeuren.

Zes jaar geleden, toen ik met mijn columns begon, was mijn grootste zorg dat ook de kwaliteitsmedia te veel aan het afzakken waren naar het niveau van de roddelpers, van de paparazzi. Vandaag is daar een nog veel grotere zorg bijgekomen: dat de media ons niet voldoende hulp bieden in het bepalen wat te geloven. En met die woorden eindig ik mijn laatste column voor deze krant.

Het was me een waar genoegen om uw columnist te zijn. Het ga U goed, trouwe lezers.

Dit is de laatste column van Naema Tahir. De eerste column van haar opvolger Ilyaz Nasrullah verschijnt op 8 april.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schreef ze om de week een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden