ColumnSylvain Ephimenco

Waarom kunnen jongeren als ze achttien worden, geen echte burgerdienstplicht doen?

Hoewel ik aan de deskundigheid van Wouter Bos niet twijfel, is zijn boodschap, als leider van de commissie over ouderenzorg, niet echt opbeurend en troostrijk voor de betrokkenen. Ik begrijp wel dat de commissie nog in de oriënterende fase verkeert, maar met formules als ‘misschien moeten we’ wordt het zeker niet echt concreet. Zo te lezen – eergisteren in Trouw – is de boodschap van de Commissie-Bos vooral restrictief: zorg is duur en dat zullen ouderen moeten voelen. Manager Bos beperkt zich tot een kil rekensommetje, met zijn hand op de knip. 

De vergrijzing slaat hard toe: ‘Over tien jaar zijn er ruim twee miljoen 75-plussers, zo’n 600.000 meer dan nu’. Waarvan ik wel opkijk, is de bewering van Wouter Bos dat ‘over tien jaar er zoveel ouderen zullen zijn, dat een op de vier Nederlanders in de zorg zou moeten werken’. Volgens cijfers uit 2017 zijn nu 1,26 miljoen mensen werkzaam in de zorg. Overdrijft Bos niet een beetje? En ondanks het enorme tekort aan personeel in de toekomst, is voor deze commissie meer mensen in de sector aannemen toch ‘geen oplossing’: “Want dan komt direct de betaalbaarheid verder in het gedrang.”

Maar hoe kun je dan hulpbehoevenden thuis gaan helpen? “Veel 65-plussers zijn fit genoeg om voor andere 65-plussers mantelzorger te zijn”, stelt Bos. Inderdaad hoor je vaak dat de 65-plussers van nu de 55-plussers van gisteren zijn. Fit genoeg maar misschien niet voldoende gemotiveerd. Of moeten dan straks montere boomers worden verplicht zich te melden bij de Bos-mantelzorgbrigade? Waarom niet eerder aan jongeren denken?

Ooit heb ik een heel jaar van mijn jonge leven zien verloren gaan. Ik was dienstplichtige en vegeteerde een jaar lang in nutteloosheid. Als ik iets nuttigers had kunnen doen dan in een uniform rond hangen, had ik er zeker voor getekend. Tegenwoordig is de militaire dienstplicht bijna overal in Europa afgeschaft en daarvoor kwam niets in de plaats. Wel zijn er vier landen in de EU die al een tijdje een burgerdienst voor jongeren mogelijk maken: Italië (Servizio Civile), Duitsland (Bundesfreiwilligendienst) en Frankrijk en Luxembourg (Service Civique). Deze structuren, waarin jongeren zich voor de samenleving nuttig kunnen maken, zijn wel op vrijwillige basis.

In Nederland stelden enkele jaren terug het CDA en de ChristenUnie voor een maatschappelijke dienstplicht in te voeren voor alle schoolverlaters. Maar het is een ‘maatschappelijke diensttijd’ geworden op vrijwillige basis die sinds 2018 proef draait en waarvoor 10.000 jongeren zich hebben aangemeld. Waarom is het niet mogelijk een echte burgerdienstplicht in te voeren om jongeren in de zorg inzetbaar te maken? Bijvoorbeeld bij je achttiende, wat ieder jaar 200.000 jongeren inzetbaar zou maken? Niet alleen verlicht dit het personeeltekort enigszins, maar het illustreert het verantwoordelijkheidsbesef van jongeren en hun verbondenheid met de samenleving op een prachtige manier. Jong helpt oud, kleinkinderen zorgen voor oma’s en opa’s.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden