ColumnNaema Tahir

Waarom je Netflix-serie ‘The Crown’ níet moet kijken

Onlangs, tijdens het columnistenfestival van Trouw op 30 november, werd mij ­gevraagd of ik naar ‘The Crown’ keek. The Crown, dat is de Netflix-hitserie die geïnspireerd is op het leven van de Britse koningin Elizabeth.

Nee, antwoordde ik. Ik kijk niet naar The Crown. Ja, de eerste anderhalve aflevering of zo heb ik wel gezien, maar daarna stopte ik. Ik stopte, omdat deze serie bij mij te veel vragen opriep.

Eerst was er de gelijkeniskwestie: lijken de acteurs wel op de echte varianten? Een actrice koningin Elizabeth zien vertolken, haar loopje nadoen, en haar accent ook, was een vertroebeling van hoe de echte Elizabeth was. Dat hinderde een fijn televisiekijken. Ik wilde niet dat de beelden uit de serie de beelden uit de werkelijkheid verdrongen.

Laat ik als illustratie de epische film ‘Gandhi’ van ­Richard Attenborough uit 1982 nemen. De film gaat over de Indiase vrijheidsstrijder Mahatma Gandhi. Ik heb de film slechts enkele keren gezien. Maar telkens als ik aan de echte historische Gandhi denk, denk ik vooreerst en voornamelijk aan de acteur Ben Kingsley die Gandhi vertolkte in de genoemde film.

Zelfs het Indiase accent van Kingsley heeft de tongval van de echte Gandhi voor mij verdrongen. Ik weet van anderen die ditzelfde hebben ervaren. Kingsley ­beklijft en de echte Gandhi niet.

Nu weet ik dat dit bij het kijken naar The Crown niet zal gebeuren met het beeld van koningin Elizabeth, de meest gefotografeerde vorst ter wereld. Ik spaarde als Brits kind ansichtkaarten van haar, die ik nog steeds heb. Haar echte verschijning is dominant in mijn hoofd.

Maar het gaat om daden en woorden. Wat de acteurs in de serie zeggen en doen, zou dat wat in het echt is ­gezegd en gedaan gaan verdringen?

Sterker nog, of erger nog, we weten niet precies wat in het echt gezegd of gedaan is en de makers van de serie weten dat ook niet. Ze hebben geen noemenswaardige toegang tot het koningshuis. Fictie verdringt hier dan de werkelijkheid.

Neem een scène uit de eerste aflevering van The Crown: een zieke vader van Elizabeth, vorst op dat moment, kucht heftig en spuugt bloed. Een grafische scène die beklijft. Is dit echt, precies zo gebeurd? We weten het niet. Maar het indringende beeld uit de serie verdringt de werkelijkheid die we al niet kennen.

Hier rijst ook een ethische vraag: als je geen inkijk hebt in het privéleven van leden van een staatsinstitutie – wat ik terecht vind, want ook zij hebben recht op een privéleven – mag je dat privéleven verbeelden, aan fictie onderwerpen? The Crown doet dat en komt er ook mee weg: het is razend populair bovendien.

Ergens las ik van een Britse commentator dat The Crown niet echt weergeeft hoe de echte koningin is, simpelweg omdat dat onmogelijk is. Het is hoogstens een projectie: wat denken de makers én het Britse volk van hoe het leven is van de koningin? Wat dat betreft biedt The Crown niet een inkijk in het leven van een vorst. Het biedt een inkijk in de denkwereld van de ­onderdanen van die vorst over die vorst.

Naar The Crown kijken, is de Britten begrijpen. Toch lees ik daarvoor liever gewoon een goed boek dan dat ik naar deze verwarrende serie kijk.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden