Stevo AkkermanBeeld Trouw

Column

Waarom ik trots ben op de geschiedenis van Trouw (terwijl dat strikt genomen aanmatigend is)

Zo begon het dus. Met een korte notitie in een zakagenda: ‘Thuis 2 u.’ De datum was 30 januari 1943 en ten huize van Gezina van der Molen werd de krant geboren die Trouw zou gaan heten. 

Een ongewone naam, vooral van afstand gezien; het kost me in het buitenland wel eens moeite uit te leggen wat er mee wordt bedoeld. Maar als ik vertel dat de oorsprong ligt in het verzet tegen het nationaal-socialisme, begrijpt men meestal wel zo ongeveer waar de naam voor staat.

Soms laat ik dan ook nog de term ‘christelijk’ vallen, maar verder ga ik niet: ik geloof niet dat het me zou lukken over te brengen hoe door-en-door gereformeerd deze krant was. Het trof me gisteren weer bij het lezen van het ontroerende artikel over Wim Speelman, de organisator van het verspreidingsnetwerk van het illegale Trouw, die in 1944 op 26-jarige leeftijd werd gefusilleerd. 

Hoe ver weg het ook is in tijd en beleving, het is voor mij tegelijkertijd ook dichtbij. Een wereld gekleurd door overtuigingen van goddelijke oorsprong, wat leidde tot een heilig vuur dat weigerde te wijken voor onderdrukking, maar dat ook in eigen gelederen nogal tekeer kon gaan. De vader van Wim Speelman, gereformeerd predikant, werkte zijn zoon aanvankelijk wel eens de trap af vanwege onenigheid over de brief van de apostel Paulus aan de Romeinen, hoofdstuk 13.

Ik ken die wereld. Dezelfde stijfkoppigheid die mijn grootvader ertoe bracht in 1944 het spoor te volgen van de Vrijmaking, waardoor hij begrafenissen van ‘gewone’ gereformeerde familieleden niet meer bij kon wonen, bracht hem ook in verzet tegen de Duitsers. Een paar jaar geleden kreeg ik een document dat bevestigde dat Steffen Akkerman deel uitmaakte van de I.V. ofwel ‘illegale vriendenkring’ in Hoogkerk. Ik weet dat het onzin is daar trots op te zijn, alsof het mijn verdienste is van wie ik afstam. En toch werkt het wel een beetje zo. Zoals ik ook trots ben op de geschiedenis van deze krant, terwijl dat strikt genomen aanmatigend is.

De Hitler in onszelf

Degenen die in het verzet zaten, wuifden zelf vaak elke suggestie weg als zouden ze iets bijzonders hebben gedaan, laat staan bijzondere mensen zijn geweest. En dat past ook wel bij de traditie waar Trouw uit voortkomt. Afgelopen zondag was ik te gast in de Marktpleinkerk in Winschoten, en na afloop kreeg ik een boek mee over de moderne gebrandschilderde ramen van deze middeleeuwse kerk. 

Eén daarvan draagt als titel ‘Trouw’ en beeldt het bijbelverhaal uit van Daniël in de leeuwenkuil – waarbij, aldus auteur Bert van der Woude, de leeuwen staan voor ‘het dierlijke in een mens’ en het erom gaat ‘niet door ontrouw aan de hogere waarden jezelf te verliezen’.

Het deed me denken aan de woorden van oud-hoofdredacteur Bruins Slot, geschreven bij het 25-jarig bestaan van de krant. ‘Wij hebben in de oorlog gevochten tegen de Hitler uit Duitsland. Nu, na 25 jaar ontdekken we dat we de Hitler in onszelf nog niet vermoord hebben. Hitler, dat is eigenwaan, rassenwaan, egoïsme en geloof in het recht van de sterkste.’

Dit jaar staan we uitgebreid stil bij het 75-jarig jubileum van Trouw. Hoe? Dat leest u hier. Het artikel over Trouw-oprichter Wim Speelman is  hier terug te lezen. Op trouw.nl/75jaar vindt u alle artikelen over het jubileum.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de 'keiharde nuance' en het 'onverbiddelijke enerzijds-anderzijds' preekt. Lees hier meer van zijn columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden