Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom ik mijn hoogbegaafde kind niet 'gewoon lekker kind laat zijn'

Opinie

Ingrid Weel

© ANP, Marieke Odekerken
Column

Oké, jouw kinderen lopen cognitief voor, maar hoe gaat het in het contact met anderen? Dat vragen ouders mij. Deze column gaat over de sociaal-emotionele ontwikkeling van mijn hoogbegaafde dochters.

‘Laat haar toch lekker kind zijn.’ Bijna niemand zegt dat recht in mijn gezicht. Wel op Facebook en Twitter. Het was ook de meest gehoorde opmerking op het nieuws deze zomer over de 8-jarige Laurent Simons die geslaagd was voor het VWO. ‘Ik heb medelijden met die jongen', 'Met acht jaar tussen jongvolwassenen, wat voor sociaal leven zal hij hebben?' 'Omgaan met mensen is toch veel belangrijker dan intelligentie?’, waren een paar reacties.

Lees verder na de advertentie
Nou, een per­soon­lijk­heid hebben mijn kinderen wel. Temperament al helemaal

Ook aan mij wordt gevraagd of mijn dochters eigenlijk wel vriendjes en vriendinnen hebben. En vooral hoe gaat het tussen klasgenoten die een paar jaar ouder zijn. Want hoogbegaafde kinderen die lopen toch vaak sociaal-emotioneel achter? Dat zegt men. Ik geloof het niet. Volgens veel hoogbegaafdheidsdeskundigen lopen ze ook op dat gebied voor.

Er kunnen wel problemen ontstaan als er niet voldoende aandacht is voor hun talent. Sowieso ontwikkelen ze dan een aantal belangrijke vaardigheden niet, zoals samenwerken, doorzetten en hulp vragen. Dat kan het contact met anderen lastig maken. Maar sociaal-emotionele ontwikkeling gaat veel verder dan dat, het gaat over de ontwikkeling van een eigen persoonlijkheid, van emoties, het zelfbeeld en het temperament van een kind.

Spannend, maar toch zin in 

Nou, een persoonlijkheid hebben mijn kinderen wel. Temperament al helemaal. Hun emoties wisten ze ook al op zeer jonge leeftijd te herkennen en benoemen. Deze week vroeg mijn vier-jarige nog hoe het heet als je iets spannend vindt en er tegelijkertijd zin in hebt. Ze had het over de opwinding die ze voelt voor maandag als ze naar groep 3 gaat. Maar ja, deze vier-jarige heeft ook bijna een jaar niets gezegd in de klas, dus kun je dan zeggen dat het emotioneel goed gaat?

Mijn kleintje is snel bang. Vooral voor onvoorspelbare situaties, zoals honden op straat. Ze overdenkt alles, piekert over wat allemaal mis zou kunnen gaan. Ze is ook bang voor een kindje met down in de andere kleuterklas. Een schat van een joch. Maar dochter zag dat hij vaak van het schoolplein afloopt. “Dat mag niet”, vertelde ze me. En dat onberekenbare vindt ze eng. “Straks gaat hij me bijten.” Terwijl die jongen geen vlieg kwaad doet, en volgens de juffen alle andere kindjes dol op hem zijn.

Het lijkt of mijn dochters de dingen allemaal veel intenser beleven dan anderen, waardoor ze sneller in extreme gemoedstoestanden kunnen schieten: heel boos of enorm wanhopig. Maar is dat een sociaal-emotioneel probleem of wellicht een verrijking? Zolang er maar een balans is, of in ieder geval komt tussen voelen en denken, en vervolgens gewenst handelen.

Ze vond het de eerste week op het VWO wel jammer dat de kinderen in de pauze niet buitenspelen

Met tien jaar tussen pubers

De omgang met klasgenootjes gaat mijn dochters redelijk goed af, vind ik. Mijn oudste (elf) is sociaal zelfs heel handig. Ze maakt snel nieuwe contacten, kan goed overweg met leeftijdsgenoten, maar ook met jongere kinderen, net als met pubers en volwassenen. 

Oudere kinderen zitten wel in een andere levensfase. Zo vond ze het de eerste week op het VWO jammer dat de kinderen in de pauze niet buitenspelen. Al snel paste ze zich aan. Hoogbegaafden moeten wellicht opletten dat zich niet zoveel aanpassen dat ze zichzelf helemaal kwijt raken.

Ik vertel mijn kinderen dat het niet vaak gebeurt dat een puzzelstukje precies past, oftewel dat je iemand treft bij wie alles klopt. Maar er zijn wel kinderen met wie je lekker kunt sporten en met anderen kun je weer fijn huiswerk maken, of lachen en spelen, of goed praten. Soms kom je iemand tegen met wie bijna alles leuk is. Maar geldt dat niet voor alle kinderen?

In groep 3 kwam mijn oudste zo iemand tegen, en dat meisje bleef haar beste vriendin totdat dochter een paar jaar later versneld naar groep 7 ging. Toen was het plots over, tot groot verdriet van mijn dochter. Dat was best een harde levensles op acht-jarige leeftijd. Door alles waar mijn meiden tegenaan lopen op jonge leeftijd, worden ze enorm vroeg wijs.

Een veilige omgeving

Maar bij sociaal-emotionele ontwikkeling hoort ook dat een kind een goed zelfbeeld ontwikkelt. Dat is bij mijn negen-jarige nog niet zoals het zou moeten zijn. Terwijl ze zo grappig en stoer en mooi is, zo slim, sterk, sportief en energierijk. Ze zit vol liefde voor haar jongere zusjes. Dat ziet ze zelf niet. Ik heb post-it-papiertjes op haar spiegel geplakt met al deze kwaliteiten. Dat kon ze wel waarderen.

De onderlinge verschillen tussen mijn kinderen zijn groot, ik vind het daarom op basis van eigen ervaringen lastig te zeggen hoe hoogbegaafde kinderen zich sociaal-emotioneel ontwikkelen. Het lijkt mij dat het op dat vlak wel goed gaat, als ze maar opgroeien in een veilige omgeving, waar mensen ze zien, horen en begrijpen. Als er een plek is waar ze kunnen zijn wie ze zijn (ook op school), en ze zich mogen en kunnen vormen op hun eigen tempo.

Dat zal voor Laurent Simons niet anders zijn. Ja, hij is nog maar acht jaar, maar als deze jongen alles wil weten over de werking van het hart, wat moet hij dan tussen leeftijdsgenoten die met klapperpistolen pief-paf-poef spelen? Kind zijn? Had deze talentvolle jongen zich achttien jaar lang moeten aanpassen aan het tempo van anderen? Natuurlijk niet. Waar is dat goed voor? Voor zijn sociaal-emotionele ontwikkeling?  

Lees ook: 

Trouw-redacteur Ingrid Weel is moeder van hoogbegaafde dochters. Ze schrijft columns over de mooie, en de minder mooie kanten van het hoogbegaafd-zijn. Zoals: Beste leerkrachten, kijk aub ook om naar hoogbegaafde kinderen.  

Deel dit artikel

Nou, een per­soon­lijk­heid hebben mijn kinderen wel. Temperament al helemaal

Ze vond het de eerste week op het VWO wel jammer dat de kinderen in de pauze niet buitenspelen