OpinieSylvain Ephimenco

Waarom geen Will Smith als Willem van Oranje?

Je kunt je als regisseur inderdaad veel meer permitteren in het theater of bij de opera dan op het witte doek, dat vooral realisme moet ademen. Een zwarte acteur bijvoorbeeld, die de rol van een blank personage vertolkt, dat gebeurde in 1990 al in het toneelstuk ‘The Tempest’ van Shakespeare. Toen speelde Sotigui Kouyaté (geboren in Mali, 1936-2010) Prospero, de rechtmatige hertog van Milaan. Regisseur Peter Brook was de eerste Europese regisseur die dit waagde.

Je kunt zelfs acteurs door dieren vervangen zoals Wim T. Schippers deed in zijn toneelstuk ‘Going to the Dogs’ (1986), waarin zes herdershonden hun tekst mochten uitblaffen.

Regisseur Ivo van Hove (gisteren in de Verdieping) vindt dat je beter een Indiase acteur kunt kiezen boven Ben Kingsley destijds in de rol van Ghandi, met zijn ‘westerse achtergrond’. Alleen weet Van Hove kennelijk niet dat Kingsley, geboren als Krishna Bhanji, de zoon is van een Indiase vader. Verder pleit Van Hove voor meer zwarte acteurs in de rol van blanke historische personages, zoals Hollywood in de toekomst best een zwarte actrice zou kunnen kiezen om Queen Elizabeth I te spelen.

Geforceerd anachronisme

Waarom ook niet? Waarom geen Will Smith in plaats van Jeroen Krabbé als Willem van Oranje? Je kunt ook een straaljager boven het Schotse slagveld laten vliegen in de film Macbeth (1971) van Roman Polanski. De vraag is alleen of je met dit geforceerde anachronisme de mensen niet uit de donkere zalen zou jagen. Laten we dan over dit boeiende experiment verder filosoferen. Maar niet alleen met de koningin van de talkshows Oprah Winfrey in de rol van een befaamde Engelse koningin. Andersom ook: waarom niet blanke acteur Sean Connery in plaats van zwarte Morgan Free­man in de rol van Nelson Mandela in de film ‘Invictus’ (2009)? Of Brad Pitt en niet Denzel Washington voor ‘Malcom X’ (1992)? Ik denk ook aan oude rot Tom Hanks als Martin Luther King in de film ‘Selma’ (2014). 

Het meest gewaagd zou zijn om in plaats van de uitstekende zwarte acteur Chiwetel Ejiofor, die de rol van de slaaf Solomon Northup in ‘12 Years a Slave’ (2014) vertolkte, toch maar voor Tim Robbins (ooit een gevangene in ‘The Shawshank Redemption’) te kiezen. Hoe zouden het publiek en met name de zwarte toeschouwers reageren? De hel zou wellicht losbarsten met beschuldigingen van heiligschennis en ‘white supremacy’. Zeker als je weet dat zwarte schmink op een wit gezicht al een doodzonde is. Of dat sommige vinden dat zwarte artiesten en schrijvers alleen door zwarte journalisten mogen worden geïnterviewd.

Ik zou dan niet uitsluiten dat gewelddadige rellen zouden ontstaan in Amerikaanse steden zoals onlangs naar aanleiding van politiegeweld. Als er toch aan logica en historiciteit moet worden gesleuteld, laten dan ook vrouwen deelnemen aan het experiment. Mijn voorstel is een tweede versie van de film ‘Der Untergang’ (2004), toen met de fabuleuze Bruno Ganz, te draaien. De ervaren Meryl Streep (3 Oscars) lijkt me dan geknipt voor de rol van een dementerende Adolf Hitler, verschanst in zijn bunker.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden