Commentaar

Waarom gaan we niet te rade bij onze succesvolle buren in het oosten?

Beeld reuters

We moeten eens vaker naar Duitsland kijken als het gaat om de vraag hoe we het beste onze bedrijven leiden. Want terwijl wij in een recessie zijn beland, groeien in Duitsland de werkgelegenheid en de welvaart door.

Volkswagen maakte deze week zelfs een winst bekend van 16 miljard euro; een waanzinnig bedrag, ongeveer net zoveel als het kabinet-Rutte in al zijn wanhoop probeert te bezuinigen.

Nog niet zo lang geleden leek het Nederlandse bedrijfsleven op het Duitse. We deelden dezelfde waarden, kenden dezelfde aanpak. Maar waar Duitse ondernemingen hebben vastgehouden aan de eigen, Europese bedrijfscultuur, heeft het Nederlandse bedrijfsleven het Angelsaksische model omarmd.

Dat betekent: het belang van de aandeelhouders gaat voor alles; nadruk op de winst op korte termijn; en de medewerkers worden meer gezien als met geld te manipuleren productiemiddelen dan als met hersens uitgeruste autonome wezens.

Ooit waren wij niet zo. Ooit zochten onze bedrijven, net als in Duitsland nog steeds gebeurt, de dialoog, werd het personeel uitgedaagd om mee te denken over het product, stond het product centraal en de klant voor wie dat product werd gemaakt.

Dat hebben we opgegeven, omdat we wilden gaan lijken op de Engelstalige landen. MBA-opleidingen zijn gaan gelden als beste vooropleiding voor het ondernemerschap, en elke mode in het Angelsaksische management wordt ook hier braaf toegepast. Maar waarom eigenlijk?

Kent iemand een succesvol exportproduct uit Groot-Brittannië? Wil iemand liever een Amerikaanse auto dan een Duitse? Waarom gaan we niet ook te rade bij onze succesvolle buren in het oosten, die cultureel zo veel dichter bij ons staan?

De huidige economische crisis is ontstaan door financiële alchemie in de Verenigde Staten, waar ondernemers poogden van niets iets te maken, van windhandel rijk te worden. De bedrijfscultuur waarin deze crisis wortelt moeten we nu aan de kaak durven stellen.

Een terugkeer naar de kern, een terugkeer naar het product en naar de mensen die dat maken en kopen kan ons helpen om uit deze crisis, die ook een morele crisis is, te geraken.

Als dat betekent dat de aandeelhouders invloed verliezen, dat niet meer alles hoeft te wijken voor de beurskoers en de winst, dat er weer ruimte komt voor vakmensen die producten ontwikkelen en produceren: prima. Weg met de financiële alchemie, terug naar de ambachtsman die een mooi product maakt. En er valt nog goed mee te verdienen ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden