Opinie Huisvesting

Waar kunnen de alleenstaanden met een middeninkomen straks nog wonen?

Beeld Trouw

De vraag naar sociale huurwoningen is veel groter dan het aanbod. Maar de nieuwe maatregelen die minister Ollongren voorstelt, transformeren de sociale huursector tot een laatste redmiddel voor louter de allerlaagste inkomens, aldus Stefan van Schaik, directeur-bestuurder Wooncompagnie.

In het conceptwetsvoorstel Huur en inkomensgrenzen is minister Ollongren met nieuwe maatregelen voor de sociale huursector gekomen. Graag neem ik u mee in het bezwaar dat wij namens 37 woningcorporaties en een huurdersvereniging hebben ingezonden.

Bekijk dit voorstel op hoofdlijnen en de maatregelen lijken logisch. De vraag is veel groter dan het aanbod dus verdelingsmaatregelen zijn onontbeerlijk. Er zijn huurders die iets meer zouden kunnen betalen, laat ze dan ook iets meer betalen. Toch vinden wij deze maatregelen onverstandig en zien we dat de sociale huursector als een volwaardig onderdeel van de woningmarkt langzaam transformeert naar een laatste redmiddel voor louter de allerlaagste inkomens.

Ik licht het graag toe. Voor sociale huurwoningen gelden inkomensgrenzen. Valt je inkomen onder deze grens? Dan kom je in aanmerking voor een sociale huurwoning. Als eerste maatregel wil de minister deze inkomensgrenzen koppelen aan de grootte van het huishouden. En de inkomensgrens voor eenpersoonshuishoudens naar beneden bijstellen. Als tweede maatregel wordt het eenvoudiger om inkomensafhankelijke huurverhogingen door te voeren. De laatste maatregel maakt het corporaties eenvoudiger om lage huren versneld te verhogen en huurders een tijdelijke huurkorting te bieden.

Als de inkomensgrenzen gekoppeld worden aan huishoudgrootte en de inkomensgrens voor alleenstaanden naar beneden wordt bijgesteld, betekent dit dat minder alleenstaanden in aanmerking komen voor een sociale huurwoning. En voor toegang tot het alternatief, een koopwoning of huurwoning in de vrije sector, verdienen zij in veel gevallen te weinig. Waar moeten zij wonen? Het wetsvoorstel stuurt alleenstaanden met een middeninkomen gewoon het bos in. Wij vinden dat de sociale huursector geen mensen moet uitsluiten maar juist open moet staan voor iedereen die geen toegang krijgt tot een markthuur- of koopwoning.

Buurtverandering

Wie meer kán betalen, móet meer betalen, daar komen de tweede en derde maatregel op neer. Dit is een breuk in het volkshuisvestingbestel. Het huidige huurbeleid is erop gericht om prijs, kosten en kwaliteit in evenwicht te brengen. Voor de betaalbaarheid is er aanvullend de huurtoeslag. Die blijft in de voorstellen buiten beschouwing. De uitwerking: middeninkomens betalen de commerciële hoofdprijs en lage middeninkomens betalen extra om de huur van de laagste inkomens te beperken. Het kabinet kiest ervoor om de betaalbaarheid met een dichte portemonnee te regelen: namelijk door te draaien aan de knoppen van de toegang tot de sociale huursector en aan de huurknop.

Het voorstel past in een lijn van stapjes die leiden naar een sociale huursector die uitsluitend lagere inkomens huisvest, waarbij de betaalbaarheid geborgd is door de huurprijs af te stemmen op de hoogte van het inkomen. Achter het beleid lijkt de gedachte te liggen dat de sociale huursector best een maatje kleiner (omvang) en specifieker (doelgroepen) mag worden. Dit beleid pakt negatief uit. Er zijn te weinig sociale huurwoningen om aan de vraag naar betaalbare woonruimte te voldoen. Op het beperkte aanbod wordt een steeds groter beroep gedaan door woningzoekenden met een kwetsbare positie. Wie het zich kan permitteren, vertrekt en de instroom is eenzijdig. Het risico is groot dat goed functionerende buurten in hoog tempo gaan veranderen.

Het is met dit wetsvoorstel als met het weer: kijk je alleen naar het weerbericht van morgen, dan zie je niet dat er zich een onomkeerbare klimaatverandering voltrekt. Het ideaal van een ruime en gevarieerde sociale huursector, die een thuis biedt aan velen, verdwijnt steeds verder uit beeld. Daar maken wij ons grote zorgen over.

Lees ook: 

Steeds meer huizen zijn in handen van particuliere huisbazen

Huurwoningen zijn steeds vaker eigendom van grote particuliere vastgoedeigenaren. De grootste drie particuliere verhuurders hebben woningen in handen ter waarde van ruim een miljard euro. Dat blijkt uit onderzoek van De Volkskrant onder de driehonderd grootste eigenaren van huurwoningen in Nederland.

Aanpak scheefwonen is niet meer dan symptoombestrijding

Er zijn ingrijpende politieke besluiten nodig om de woningmarkt weer toegankelijk te maken voor lagere inkomens, aldus Maurits Hortensius, lezer te Rotterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden