null Beeld
Beeld

CommentaarFvD-stemmers

Waakzaamheid is geboden voor de racistische onderstroom van FvD

Onmiskenbaar hebben de verkiezingen ­laten zien dat er in Nederland een stevige voedingsbodem voor de populistische stem is. Forum voor Democratie (FvD) sprong van twee naar acht zetels in de Tweede Kamer, en nieuwkomer JA21 krijgt drie zetels. Samen met de PVV van Geert Wilders vertegenwoordigen zij nu 20 procent van het electoraat. Dat is veel, maar slechts iets meer dan de Lijst Pim Fortuyn (LPF) in 2002 in haar eentje binnen sleepte.

De partijen dragen de Fortuyn-erfenis allemaal met zich mee. Al noemt JA21 lijsttrekker Joost Eerdmans zijn nieuwe partij ‘fatsoenlijk-rechts’. Bij zowel PVV, FvD als JA21 staan hoog op de agenda klassieke thema’s als anti-migratie, anti-islam en anti-EU.

Wie de drie verkiezingsprogramma’s doorneemt, constateert dat hun politieke wensen nogal eens schuren met de beginselen van de rechtsstaat en met de mensenrechten. Ze willen asielzoekers en migranten kunnen discrimineren en hun fundamentele vrijheden afpakken. Die conclusie trok recent nog de juridische commissie rechtstatelijkheid die de programma’s doorlichtte.

Toch dankt Forum voor Democratie zijn winst vooral aan de coronapandemie. Waar Wilders en Eerdmans spraken over de gevaren van islam, migratie en klimaatmaatregelen, richtte Baudet zich op de corona-ontkenners en -critici.

Trumpiaanse uitdager van de gevestigde orde

Baudet toerde ‘trumpiaans’ door het land. Hij liet openlijk blijken zich niks van de coronaregels aan te trekken. Het Openbaar Ministerie onderzoekt nu of hij strafbaar heeft gehandeld. Dat deert hem niet. Door schrik, rellen en opwinding te veroorzaken, weet hij de aandacht te trekken en wist daarmee ook een fors aantal stemmen binnen te halen. Een typische uitdager van de gevestigde orde, zoals eerder Pim Fortuyn en Geert Wilders op de poort van het Binnenhof klopten.

Baudet heeft de corona-proteststemmers binnengesleept met allerlei beloftes. Zo zouden de middenstand en de cultuursector direct worden heropend, en vrijheidsbeperkende maatregelen gestaakt. Baudet weet dat hij deze beloftes niet kan waarmaken, zolang de pandemie volop aanwezig is en de meeste Nederlanders nog niet zijn ingeënt. Maar dat maakt hem niet uit. Hij verklaarde ook het politieke kartel aan te zullen pakken. Maar een dag na de verkiezingen laat Baudet al weten in een nieuw kabinet met Rutte te ­ willen stappen. Consistentie lijkt niet zijn sterke punt.

Dat Baudet na alle commotie rond de uitgelekte appjes van ronduit racistische en antisemitische aard nog zoveel stemmen heeft gekregen, is reden tot zorg. Want achter hem komen ook zijn vrienden de Kamer in, de mannen die deze appjes mede rondstuurden. Op dat punt is de komende jaren waakzaamheid en een scherp tegengeluid geboden.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden