OpinieVuurwerk

Vuurwerkverbod werkt alleen als je al het vuurwerk verbiedt

Een mijlpaal: CDA en VVD zijn om. Op 14 januari werd bekend dat beide regeringspartijen instemmen met een landelijk verbod op vuurpijlen en zwaar knalvuurwerk. Gamechanger is de voor mens, dier en milieu dramatisch verlopen Nieuwjaarsnacht. Zijn de problemen nu opgelost? Nee, want alleen een totaalverbod is door de politie goed te handhaven. Meer dan 650.000 burgers (inclusief 2.000 organisaties) pleiten hiervoor via www.vuurwerkmanifest.nl en de on­line petitie Vuurwerkverbod.

Een ruime meerderheid van de Nederlanders had er vorig jaar in enquêtes schoon genoeg van, was er klaar mee dat kabinet en een meerderheid van de Tweede Kamer jaar in jaar uit toestonden dat vuurwerkvandalen de kans kregen het land in de nieuwjaarsnacht in een oorlogsgebied te veranderen. Een zwarte nacht waarin een jaarlijkse vuurwerkdode het nieuwe normaal is, argeloze omstanders zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht, kinderen een oog, vinger of hand verliezen en hulpdiensten bekogeld worden met vuurwerk met de kracht van een hand­granaat.

Al in 2017 bestempelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid Oud en Nieuw als de meest onveilige gebeurtenis van het jaar in de publieke ruimte en pleitte voor een verbod op knalvuurwerk en vuurpijlen. Maar kabinet en Tweede Kamer durfden daar toen niet aan. De vicepremier voor de NOS-camera: “Heel veel mensen in het land genieten van de vuurwerktraditie”. In januari 2020 is slechts één conclusie mogelijk: dat was géén verstandig besluit.

Waarom grepen politici niet eerder krachtig in? Misschien omdat een verbod in Nederland wordt ervaren als een ongewenste inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Al helemaal bij tradities die we koesteren. Gemakshalve vergeten we dan dat we in het verkeer zonder betuttelende regels binnen de kortste keren stilstaan. En dat tradities juist als kenmerk hebben dat ze aan verandering onderhevig zijn. En ja, de goede burgers lijden onder de kwade. Maar dat is altijd al zo. Bij het inchecken op een vliegveld moet je eindeloos wachten vanwege de kleine kans op een terrorist. Waarom accepteren we dat niet ook bij vuurwerk, omwille van de publieke veiligheid?

Het is een illusie te denken dat veilig vuurwerk bestaat. Dit jaar werd maar liefst twintig procent van het legale consumentenvuurwerk na inspectie afgekeurd omdat het onveilig bleek. Ieder ander legaal product zou meteen uit de handel zijn genomen. Als vuurwerkliefhebber kan je hooguit proberen het risico op ongevallen te verkleinen. Maar daartoe blijken we op 31 december bepaald niet in staat als je naar de letselcijfers over de afgelopen tien jaar kijkt.

Het is goed dat er eindelijk een verbod op vuurpijlen en zwaar knalvuurwerk komt. Zelfs de vuurwerkbranche pleitte daar na deze traumatische jaarwisseling voor. Naar schatting levert dat 43 procent minder oogletsels op.

De kernvraag is natuurlijk of dit verbod voor de politie te handhaven is. Het antwoord is klip-en-klaar: natuurlijk niet. Je kan niet met Oud en Nieuw op elke hoek van de straat een politieagent zetten. Bovendien zal in plaats van het verboden vuurwerk meer siervuurwerk ingekocht worden, waardoor een toename in oogletsels en brandwonden valt te verwachten. Zeker als vuurwerk­afstekers meer cakeboxen gaan kopen: die veroorzaakten deze jaarwisseling tien procent van alle oogletsels doordat ze in het gelaat ontploften. En dan hebben we het nog niet over vuurwerk dat in het buitenland wordt ingekocht.

De ondertekenaars van het Nationaal Vuurwerkmanifest en de online petitie Vuurwerkverbod roepen daarom de politiek op nu door te pakken en het consumentenvuurwerk te vervangen door professionele vuurwerkshows. Dat werkt in grote steden in binnen- en buitenland uitstekend en is bovendien ­prima te handhaven.

Prof. Jan Keunen is oogarts, Marjolijn Snouck Hurgronje is verpleegkundige. Ze zijn beiden mede-oprichters van het Nationaal Vuurwerkmanifest.

Lees ook:
Twee op de drie Nederlanders nu voor algeheel vuurwerkverbod

Twee op de drie Nederlanders (65 procent) zijn nu voor een algeheel vuurwerkverbod, waar dat in november nog 50 procent was. Ongeveer 85 procent vindt het niet langer verantwoord om op de oude manier door te gaan met afsteken van vuurwerk. Dat komt naar voren uit een rapport van onderzoeksbureau I&O Research.

Na CDA steunt ook VVD verbod op knalvuurwerk en pijlen

Het kan snel gaan op het Binnenhof. Opeens pleiten alle coalitiepartijen voor een gedeeltelijk vuurwerkverbod.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden